Anahtar Kelimeler
noema – noesis
hyletic data
yönelimsellik
Fikret Mualla
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Araştırmada varlığın özüne yönelen fenomenoloji felsefesi, soyutlama süreçlerinin ortak yönleri ile değerlendirilmiştir. Bu süreçte, fenomenolojik indirgeme süreçlerinin sanat ve estetik alanına yansımaları incelenmektedir. Duyusal olandan uzaklaşarak, nesnelerin öz bilgisine ulaşan ve tasarımsal boyuta taşınan sanatsal yaratımlarda bilgi fenomeni, nesnelerin öz bilgisi; tüm inceleme süreçlerinin ardından Fikret Mualla’nın resimleri üzerinde analiz edilmektedir. Nesnelerin özüne yönelen fenomenolojik bakış, örnekleme alınan çalışmalar üzerinde incelenirken; nesnelerin özsel bilgisinin yanında, sanatçı ile nesne ilişkileri arasındaki duyusal süreçlerde hyletic data’ya değinilmektedir. Aynı zamanda Fikret Mualla resimlerinde; noema ve noesis kavramları anlamsal boyutta ve nesnelerin tasarımsal özelliklerinin arkasındaki süreçlerle birlikte ele alınmaktadır. Tüm bu çözümlemeler sonucunda konu analizi yapılarak, örnekleme alınan resimler; bilgi fenomeni, hyletic data, duyusal çözümlemeler ve noema-noesis kavramları ile birlikte bütünsel olarak araştırılmaktadır.
Abstract
In this study, the philosophy of phenomenology, which is directed towards the essence of being, is evaluated together with the common aspects of abstraction processes. In this process, the reflections of phenomenological reduction processes on the fields of art and aesthetics are examined. In artistic creations that move away from the sensory, attain the essential knowledge of objects and are carried into the dimension of design, the phenomenon of knowledge and the essential knowledge of objects are analyzed, after all these examination processes, on the paintings of Fikret Mualla. While the phenomenological view directed towards the essence of objects is examined on the sampled works, hyletic data in the sensory processes between the artist and objects are addressed alongside the essential knowledge of objects. At the same time, the concepts of noema and noesis in Fikret Mualla's paintings are discussed in their semantic dimension and together with the processes behind the design features of the objects. As a result of all these analyses, a subject analysis is carried out, and the sampled paintings are investigated holistically together with the phenomenon of knowledge, hyletic data, sensory analyses and the concepts of noema-noesis.
Keywords: Phenomenological reduction, noema - noesis, hyletic data, intentionality, Fikret Mualla
Kaynakça
Akarsu, Bedia. (1998). Çağdaş Felsefe Kant’tan Günümüze Felsefe Akımları. İstanbul: İnkılap Kitapevi.
Cevizci, Ahmet. (2009). Felsefe Tarihi. İstanbul: Say Yayınları.
Gallagher, Shaun. The Inordinance of Time. Northwestern University Press: USA,1998:135
Husserl, Edmund. (2003). Fenomenoloji Üzerine Beş Ders. (2. Baskı). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Kersten, Fred. Phenomenological Method: Theory and Practice. Springer Science & Business Media:USA,2012:74
Konak, Ceyhun. (2012). Çağdaş Sanat Bağlamında Fenomenolojik Gerçekliğe Bakış. Yayınlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Küçükalp, Kasım. (2010). Husserl. İstanbul: Say Yayınları.
Marcelle Daniel (2011). He Phenomenological Problem Of Sense Data in Perception: Aron Gurwitsch And Edmund Husserl On The Doctrine of Hyletıc Data. http://www.uned.es/dpto_fim/invfen/InvFen8/4_MARCELLE.pdf erişim tarihi: 10.12.2015
McIntyre Ronald & David Smith (1989). Husserl's theory of intentionality: http://consc.net/neh/papers/smith2.pdf erişim tarihi: 18.11.2015
Moran, Dermot & Cohen Joseph. The Husserl Dictionary. Continuum International Publishing Group: London,2012:152
Öktem, Ülker. (2005). Fenomenoloji ve Edmund Husserl'de Apaçıklık (Evıdenz) Problemi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi. (Sayı 45 Cilt 1, s.27-55). http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/26/1257/14459.pdf (2015)
Russell, Matheson. Husserl: A Guide for the Perplexed. Continuum International Publishing Group: London,2007:84-86
Sözer, Önay. (1976). Edmund Husserl’in Fenomenolojisi ve Nesnelerin Varlığı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Topakkaya, Arslan. (2007). E. Husserl’de Noema Ve Noesis Kavramları. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. (Sayı 7, s. 121-136) http://www.flsfdergisi.com/sayi7/121-136.pdf erişim tarihi: 11.11.2015
Waldenfels, Bernhard. (2010). Fenomenolojiye Giriş. İstanbul: Avesta Yayınları.
Williford, Kenneth (2013). Husserl’s hyletic data and phenomenal consciousness. https://profesorvargasguillen.files.wordpress.com/2013/04/husserl_s-hyletic-data-and-phenomenal-consciousness-2013.pdf. erişim tarihi: 11.11.2015 doi:10.1007/s11097-013-9297-z
Resim 1: İleri, Cem. (Ed.). (2005). Fikret Mualla Retrospektif Sergi Kataloğu. İstanbul: İstanbul Modern Yayınları.(s.161).
Resim 2: Beyaz Müzayede. (2012). Çağdaş ve Modern Sanat Müzayedesi No. 20 (Katalog). İstanbul: Bilnet Matbaacılık.(s.153).
Resim 3: İleri, Cem. (Ed.). (2005). Fikret Mualla Retrospektif Sergi Kataloğu. İstanbul: İstanbul Modern Yayınları.(s.187).
Resim 4: İleri, Cem. (Ed.). (2005). Fikret Mualla Retrospektif Sergi Kataloğu. İstanbul: İstanbul Modern Yayınları.(s.112).
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2015 Sanat Eğitimi Dergisi