Dergi, yayımlanmış makalelerdeki hataları ve sorunları COPE Geri Çekme Yönergeleri’ne (3. sürüm, 2025) göre ele alır. Amaç bilimsel kaydı düzeltmek ve okurları bilgilendirmektir; yazarları cezalandırmak değildir. Yayımlanmış bir makale, aşağıda belirtilen istisna dışında silinmez ve sessizce değiştirilmez.
Düzeltme
Makalenin bulgularını ve sonuçlarını geçersiz kılmayan ancak bilimsel kaydı etkileyen bir hata (yazar adı ya da sırası, kurum, tablo ya da şekildeki bir değer, kaynak, destek bilgisi vb.) saptandığında düzeltme yayımlanır. Hata yayın sürecinden kaynaklanıyorsa “Erratum”, yazardan kaynaklanıyorsa “Corrigendum” başlığı kullanılır. Düzeltme notu kendi DOI’siyle yayımlanır ve makaleyle çift yönlü bağlantılandırılır; düzeltilmiş makale, değişikliği açıklayan notla yeni sürüm olarak yayımlanır ve özgün sürüm erişimde kalır. Anlamı etkilemeyen yazım ve noktalama hataları için düzeltme yayımlanmaz.
Endişe bildirimi
Bir makaleye ilişkin ciddi bir etik ya da bilimsel kaygı bulunduğunda ve inceleme sürerken ya da kesin bir sonuca ulaşılamadığında Etik Editörü okurları bilgilendirmek için endişe bildirimi (Expression of Concern) yayımlayabilir. İnceleme tamamlandığında bildirim güncellenir; gerekirse makale geri çekilir.
Geri çekme
Aşağıdaki durumlarda makale geri çekilir:
- Bulguların güvenilir olmadığına ilişkin açık kanıt bulunması (veri ya da kaynak uydurma, çarpıtma ya da ciddi bir yöntem hatası)
- İntihal ya da önceki bir yayının bildirilmeden tekrar yayımlanması
- Etik kurul onayı, katılımcı onamı ya da veri ve eser kullanım izni gibi etik gerekliliklerin karşılanmamış olması
- Yazarlık, hakemlik ya da çıkar çatışmasıyla ilgili, makalenin güvenilirliğini etkileyen ciddi bir usulsüzlük
- Telif hakkı ya da başka bir yasal hakkın ihlali (tam metnin erişimde kalması ihlali sürdürüyorsa makale geri çekilmez, kaldırılır)
Geri çekilen makale silinmez: Makale sayfası ve PDF’si erişimde kalır ve PDF’nin her sayfası “GERİ ÇEKİLDİ” ibaresiyle işaretlenir. Geri çekmenin gerekçesini, kimin talebiyle yapıldığını ve tarihini belirten geri çekme bildirimi kendi DOI’siyle yayımlanır, makaleyle bağlantılandırılır ve Crossref kaydı güncellenir. Geri çekme talebi yazarlardan da gelebilir; talep editörlükçe değerlendirilir.
Kaldırma
Kaldırma, makalenin tam metninin erişimden çekilmesidir ve yalnızca aşağıdaki istisnai durumlarda uygulanır:
- Telif hakkının ya da başka bir yasal hakkın ihlali; örneğin hak sahibinin izni belgelenemeyen bir çeviri ya da yeniden basım
- Ciddi bir etik ihlal nedeniyle tam metnin erişimde kalmasının katılımcılara ya da üçüncü kişilere zarar vermesi; örneğin onam alınmadan yayımlanmış, kimliği belirleyen bilgiler
- Kişilik haklarının ya da kişisel verilerin korunmasına ilişkin hakların ihlali
- Mahkeme kararı
- Katılımcıların ya da okurların sağlığı ve güvenliği için ciddi bir risk
Etik ihlallerde olağan yol geri çekmedir; kaldırma, tam metnin erişimde kalmasının kendisi hak ihlalini sürdürdüğünde ya da zarar doğurduğunda uygulanır. Kararı Etik Editörü, inceleme yaparak ve gerekçesini kayda geçirerek verir; makalenin yazarlarına ve gerekiyorsa özgün eserin hak sahibine bilgi verilir. Makalenin başlığı, yazarları, DOI’si ve kaldırmanın gerekçesiyle tarihini açıklayan not makale sayfasında kalır; DOI bu sayfaya yönlenmeye devam eder.
Yayın sonrası tartışma
Yayımlanmış bir makaleye yönelik bilimsel eleştiriler bilgi@artsurem.tr adresine iletilebilir. Editörler eleştiriyi değerlendirir, makalenin yazarlarına yanıt hakkı tanır ve uygun gördükleri eleştirileri yazarların yanıtlarıyla birlikte yayımlayabilir.