Anahtar Kelimeler
Otizm Spektrum Bozukluğu
Özel Eğitim
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Otizm spektrum bozukluğu, nedeni tam olarak bilinememekle birlikte beyin işlevlerindeki bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Cavkaytar’a göre, otizm spektrum bozukluğunun nedenlerini açıklamaya yönelik nörobiyolojik ve çevre temelli pek çok teori bulunmaktadır. Nörobiyolojik nedenler arasında birden fazla genin varlığı, kalıtımsal etkiler, merkezi sinir sistemi ile beyin yapısındaki farklılıklar bulunmaktadır. Bu nedenlerin, otizm spektrum bozukluğunun ortaya çıkmasında önemli rolleri olduğuna ilişkin araştırma bulgularına ulaşılmıştır. Aşılar, çeşitli toksinler ve bazı besinler gibi çevresel nedenlerin bu duruma yol açtığını belirten teorileri destekleyen bilimsel dayanaklara ise henüz ulaşılamamıştır. Otizm terimini ilk kez kullanan İsviçreli çocuk psikiyatristi Eugen Bleuler’dir. Bleuler otizmli kişileri, kendisini dış dünyadan soyutlamış şizofreni hastaları olarak tanımlamıştır. Daha sonra Amerikalı çocuk psikiyatristi Leo Kanner, 1943 yılında otizmin, ilgisiz annelerden ve anne babanın yanlış çocuk yetiştirmelerinden kaynaklandığını dile getirmiştir. Leo Kanner, otistik çocukların diğer çocuklara göre pek çok yönden farklı davranış özelliklerine sahip olduğu ve bu farklılıkların erken çocukluk döneminde dahi görülebildiği bulgusuna ulaşmıştır. Kanner, bu farklı davranış özelliklerini şöyle sıralamıştır: gecikmiş dil ve konuşma, normal fiziksel büyüme ve gelişim, aynılığa olan aşırı bağlılık ve kendini tekrarlayan davranışlar (Cohmer, 2014).
Günümüzde adını daha sık duyduğumuz bu hastalığın belirli bir tedavisi mümkün değildir. Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk için hazırlanacak bireysel eğitim programları sayesinde, bu bireyin hayatını idame ettirecek düzeye gelmesi sağlanabilmektedir. Hazırlanacak bu programlar içerisine müzik eğitiminin dâhil edilmesi gerektiği yapılan çeşitli bilimsel çalışmalarla desteklenmektedir. Müziğin normal gelişim gösteren çocukların gerek bilişsel gerek duyuşsal gerekse psikomotor gelişim alanlarında ne denli olumlu ve kalıcı etkilerinin olduğu ispatlanmış bir gerçektir. Otizm spektrum tanısı almış bu çocuklara da öğretilecek kavram ve beceriyi müzik yoluyla öğretmek, dil ve iletişim becerisini kazandırmak, bu çocuklar için mükemmel bir araç olacaktır. Nitekim gerek Türkiye’de gerekse yurt dışında yapılan bilimsel çalışmalara baktığımızda aksi bir duruma rastlanmamıştır. Fakat ne yazık ki yapılan istatistiksel araştırmalar ve biz araştırmacıların gözlemleri gösteriyor ki bugün aktif şekilde eğitim veren birçok özel eğitim kurumunda müzik öğretmeni yok. Bu da bizim müziğin, otizm spektrum bozukluğu tanısı almış bu çocuklarda rastlanan problem davranışların kısmi olarak iyileştirici etkisinin yanı sıra kavram-beceri öğretiminde, dil gelişiminde ve iletişim becerilerinde kalıcı olumlu etkilerinin olduğunu destekleyecek daha fazla çalışma yaparak farkındalığın artmasına yardımcı olmamız gerektiği gerçeğini su yüzüne çıkarıyor.
Bu çalışmanın amacı, konu ile ilgili çeşitli kaynakları, literatürü ve daha önceden yapılmış araştırmaları inceleyerek, otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların eğitiminde müziğin ne denli önemli bir araç olduğu gerçeğini vurgulamaktır. Aynı zamanda otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların eğitiminin yapıldığı özel eğitim kurumlarındaki müzik derslerinde yapılabilecek birtakım uygulamaları ortaya koyarak otistik çocukların hayatlarında olumlu köklü değişiklikler için faydalı olabilecek birtakım önerilere ulaşmaktır.
Abstract
Although its cause is not fully known, autism spectrum disorder is defined as a disorder of brain functions. According to Cavkaytar, there are many neurobiological and environment-based theories that seek to explain the causes of autism spectrum disorder. Neurobiological causes include the presence of multiple genes, hereditary effects and differences in the central nervous system and brain structure. Research findings indicate that these causes play an important role in the emergence of autism spectrum disorder. However, no scientific evidence has yet been found to support the theories claiming that environmental causes such as vaccines, various toxins and certain foods lead to this condition. The first person to use the term autism was the Swiss child psychiatrist Eugen Bleuler. Bleuler defined autistic individuals as schizophrenia patients who had isolated themselves from the outside world. Later, in 1943, the American child psychiatrist Leo Kanner stated that autism was caused by indifferent mothers and by parents' faulty child-rearing. Leo Kanner found that autistic children have behavioral characteristics that differ in many respects from those of other children and that these differences can be observed even in early childhood. Kanner listed these different behavioral characteristics as follows: delayed language and speech, normal physical growth and development, excessive attachment to sameness and repetitive behaviors (Cohmer, 2014).
There is no specific cure for this disorder, which we hear about more and more often today. Individual education programs prepared for a child diagnosed with autism spectrum disorder can enable the child to reach a level at which they can sustain their own life. Various scientific studies support the view that music education should be included in these programs. It is a proven fact that music has highly positive and lasting effects on the cognitive, affective and psychomotor development of typically developing children. Teaching children diagnosed with autism spectrum disorder the concepts and skills they need to learn through music, and helping them acquire language and communication skills in this way, will be an excellent tool for these children. Indeed, scientific studies conducted both in Turkey and abroad have found nothing to the contrary. Unfortunately, however, statistical research and our own observations as researchers show that many special education institutions actively providing education today have no music teacher. This brings to light the fact that we need to help raise awareness by conducting more studies supporting that music not only has a partially ameliorative effect on the problem behaviors seen in children diagnosed with autism spectrum disorder but also has lasting positive effects on the teaching of concepts and skills, on language development and on communication skills.
The aim of this study is to emphasize, by examining various sources, the literature and previous research on the subject, how important a tool music is in the education of children diagnosed with autism spectrum disorder. It also aims to present a number of practices that can be used in music lessons at special education institutions where children diagnosed with autism spectrum disorder are educated and, on this basis, to arrive at suggestions that may be useful for positive and profound changes in the lives of autistic children.
Keywords: Music Education, Autism Spectrum Disorder, Special Education
Kaynakça
American Music Therapy Association. Music Therapy in Special Education http://www.musictherapy.org.
American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (Fifth Edition). Arlington, VA, American Psychiatric Association.
Berger, S. D. (2002). Music therapy, sensory integration and the autistic child. London and Philadelpia: Jessica Kingsley Publishers.
Berrakçay, O. Müziğin bir yaygın gelişimsel bozukluk tipi olan otizmde ortaya çıkan problemli davranışlar üzerindeki etkisi: ritim uygulaması çerçevesinde 4 örnek olay. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir.
Bodur, Ş., Soysal, Ş. (2004). Otizmin erken tanısı ve önemi. Sted,13(10), 394-398.
Cavkaytar, A. (2013). Özel eğitim. (1.Baskı). Ankara: Vize Yayıncılık.
Cohmer, S. Leo Kanner and the psychobiology of autism. A Thesis Presented in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree Master of Science, Arızona State Unıversıty, Arizona.
Çadır, D. (2008). Zihinsel engelli öğrenciler için müzik terapi yöntemine göre hazırlanan sosyal beceri öğretim programının etkililiğinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
Çadır, D., Avcıoğlu, H. (2013). Zihinsel Engelli Öğrenciler İçin Müzik Reapi Yöntemine Göre Hazırlanan Sosyal Beceri Öğretim Programının Etkililiği. Turkish International Journal Of Special Education And Guidance&Counseling, 2(1), 46-63.
Çoban, A. (2005). Müzik terapi. (1. Baskı). İstanbul: Timaş Yayınları.
Diken, H. İ. (2013). Özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim. (7. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Eren, B. (2012). Orff yaklaşımına göre hazırlanan müzik etkinlikleri içinde ipucunun giderek azaltılması yöntemi ile yapılan gömülü öğretimin otistik çocuklara kavram öğretmedeki etkililiği. Yayımlanmış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Güven, E. (2011, Eylül). Müzik dersleri ve kaynaştırma uygulaması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(3), 709-718.
Karşıyakalı, D. Otistik bir öğrenciye adı söylenen çalgıyı gösterebilme öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Kınalı, G. (2003). Zihin engellilerde beden, resim, müzik eğitimi. (Ed: Kulaksızoğlu, A). İstanbul: Epilson Yayınları.
MEB Mevzuat Bankası Otistik Çocuklar Eğitim Yönergesi. (2004). http://mevzuat.meb.gov.tr/html/2567_0.html.
Ruth Zinar, P. D. (1987). Music Activitiesfor Special Children. (1th ed.). USA.
T. C. Milli Eğitim Bakanlığı. (2008). Çocuk gelişimi ve eğitimi “Özel eğitimde müzik etkinlikleri”. Ankara.
Sağırkaya, B. Temel motor becerilerini kullanabilen otizm özelliği gösteren çocuklarda iletişim becerilerinin geliştirilmesinde Orff-Schulwerk yönteminin kullanımı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Wimpory, D. And Nash, S. (1999). Musical Interaction Therapy –Therapeutic Play for Children With Autism. Bangor: University of Wales.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2016 Sanat Eğitimi Dergisi