Anahtar Kelimeler
sanat
sanatsal yaratıcılık
hayal gücü
tasarım
Nasıl Atıf Yapılır
Makale Geçmişi
Öz
Sanat, hayal gücünün ve yaratıcılığın etkili olarak kullanıldığı, duygu ve düşüncelerin estetik bir biçimde ifade edildiği iletişim alanıdır. Bu alan, tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar varlığını sürdürmekte ve kendi içerisinde değişimler göstermektedir. Değişim de yaşamın ve toplumun birer yansıması olarak, insanı ve çevresini kapsayan öznel bir dünyanın ifadesidir. Yaratmak değişmektir. Bu bağlamda bir sanat eseri, sanatçının iç dünyası, algılaması ve hayal dünyasına göre şekillenmektedir. Yaratıcılık, eski bilgilerin kullanılması sonucu yeni bilgilerin ortaya çıkarılmasıdır. Bir sanatçının bakış açısı; çevresi, yaşadıkları, gördükleri, sezgisel yapısı ve algıladıklarını yorumlama biçimiyle değişmektedir. Sanat, duyguların ve kişisel yeteneğin hâkim olduğu kişiyi yaratma eylemine götüren, kişinin yeteneklerine katkıda bulunan önemli bir kavramdır. Yaratma da, hayatla bağ kurma özelliğine sahip olarak, her insanda var olabilen ve geliştirilebilmesi mümkün olan bir özelliktir. İnsanoğlunun yaratma dürtüsünün sanatsal alandaki yansıması, maddi ve sosyal çevrenin değiştirilmesinden de öte konumdadır. Bu konum, içsel dünyanın ifade edildiği, duygusal bir arınma biçimi olarak kişiye özeldir. Yaratıcı birey, düşünceye önem veren, farkındalığı yüksek, kendini ve hayatı sorgulayan, problemlere çözüm bulabilen, sahip olduğu bilgileri algı dünyasından geçiren, bildiklerini duygularıyla bir araya getirerek yansıtandır. Araştırmada yaratıcılığın tanımı, yaratıcılık süreci, yaratıcılığın sanatla olan ilişkisi, çevresel ve toplumsal faktörlerin yaratıcılığa olan etkisi incelenerek konuyla bağlantılı kavramlara yönelik alan yazın taraması yapılmıştır.
Abstract
Art is the field of communication where imagination and creativity are used effectively and emotions and thoughts are expressed in an aesthetic way. This area has existed from prehistoric times to the present and undergoes changes within itself. Change is an expression of a subjective world that includes people and their environment as a reflection of life and society. Creating is changing. In this context, an artwork is shaped according to the artist's inner world, perception, and imagination. Creativity is the emergence of new information through the use of old information. An artist's point of view changes with his environment, his experiences, what he sees, his intuitive nature and the way he interprets what he perceives. Art is an important concept that leads the person whose emotions and personal talent are dominant to the act of creating and contributes to the talents of the person. Creating, which has the quality of connecting with life, is a trait that can exist in every person and can be developed. The reflection of the human urge to create in the artistic field is more than just changing the material and social environment. This position is personal, as an emotional form of purification in which the inner world is expressed. A creative individual is one who reflects what he knows with his feelings, cares about thought, has high awareness, questions himself and life, finds solutions to problems, passes his knowledge through the world of perception. In the research, a literature review was conducted for the concepts related to the subject by examining the definition of creativity, the creativity process, the relationship of creativity with art, and the impact of environmental and social factors on creativity.
Keywords: Creativity, Art, Artistic Creativity, Imagination, Design
Kaynakça
Ağluç, L. (2013). Sanat Yaratıcılık Bağlamında İnsan ve Yaratma Güdüsü. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 3 (1),2-14.
Altunbaş, H. (2015). Reklam Bize Ters. Konya: Literatürk Academia:93.
Arnheim, R. (2012). Görsel Düşünme. İstanbul: Metis Yayınları.
Aslan, E. A. (2016). Kavram Boyutunda Yaratıcılık. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 2 (16), 15-21.
Batı, U. (2013). Reklamın Dili. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
Bıyıklı E. N., Gülen A. L., (2018). Hayal Gücü ve Yaratıcılık Kavramlarının Tasarım Sürecine Etkisi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, cilt 7, sayı 50, 1274-1275.
Bender, T.M., Boztaş, E., Köseoğlu, K., (2016). Sanatçı Aşkının Sanatsal Yaratma Sürecine Etkileri ve Eserlerdeki Yansımaları, İdil Sanat ve Dil Dergisi, 5(23), 879-893.
Güvenç, B. (2013). Kültürün ABC’si. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Heskett, J. (2013). Tasarım. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
Judkins, R. (2017). Yaratıcı Düşünme. İstanbul: Pegasus Yayınları.
Foster, J. (2015). Fikir Nasıl Bulunur. İstanbul: MediaCat Kitapları.
Kapar, S. (2009). Resimde Sembolik İmgelemi Oluşturan Psikolojik Etkenler. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 0 (15), 43-46.
Kuspit, D. (2018). Sanatın Sonu. İstanbul: Metis Yayınları.
Kaplanoğlu, L. (2011). Resimde Zaman ve Eşzamanlılık. Atatürk Üniversitesi Sanat Dergisi (19), 65-74.
McIntyre, P. (2007). Rethinking Creative Practice in the Light of Mihaly Csikszentmihalyi’s Systems Model of Creativity. 3rd Art of Record Production International Conference, Queensland University of Technology.
San, İ. (2008). Sanat ve Eğitim. Ankara: Ütopya Yayınları.
Teker, U. (2009). Grafik Tasarım ve Reklam. İstanbul: Yorum Sanat Yayınevi.
Turani, A. (2014). Çağdaş Sanat Felsefesi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Onur, D., Zorlu, T. (2017). Yaratıcılık Kavramı ile İlişkili Kuramsal Yaklaşımlar. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6 (3), 1535-1552.
Özaşkın, G. A., Bacanak, A. (2016). Eğitimde Yaratıcılık Çalışmaları: Neler Biliyoruz? Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(25), 212-226.
Ulusoy, D, M. (2005). Sanatın Sosyal Sınırları. Ankara: Ütopya Yayınevi.
Velioğlu, S. (2000). İnsan ve Yaratma Edimi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Bağlantı 1: “Düşünmenin 2 Boyutu: Iraksak ve Yakınsak Düşünme” (10 Şubat 2020), https://vizyonergenc.com/icerik/dusunmenin-2-boyutu-iraksak-ve-yakinsak-dusunme
Bağlantı 2: Pektaş, H. “Yaratıcı Kişi Olarak Sanatçı” (1987), Erişim Tarihi: 16 Şubat 2020, http://www.hasippektas.com/yar.sntci.html
Bağlantı 3: “Picassonun Seramikleri” (24 Şubat 2020), https://blog.peramuzesi.org.tr/sergiler/picassonun-seramikleri/
Bağlantı 4: “Sanat ve Toplum İlişkisi” (20 Şubat 2020), http://www.sanatsal.gen.tr/sanat-ve-toplum-iliskisi/
Bağlantı 5:“Sokak Sanatının Picasso’su: Bansky” (20 Şubat 2020), https://kreatifbiri.com/sokak-sanatinin-picassosubanksy/
Bağlantı 6: Soygür, H. “Sanat ve Delilik Sürecin Doğası Olarak Yaratıcılık” (03.06.2010), Erişim Tarihi: 5 Şubat 2020, https://www.cafrande.org/sanat-ve-delilik-surecin-dogasi-olarak-yaraticilik-haldun-soygur/
Bağlantı 7: Tanyol, T. “Yaratıcılık ve Toplum” 28 Şubat 2020, https://docplayer.biz.tr/112311138-Yaraticilik-ve-toplum.html
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2020 Sanat Eğitimi Dergisi