Anahtar Kelimeler
farklılaştırılmış görsel sanatlar
üstün yetenekliler
Nasıl Atıf Yapılır
Makale Geçmişi
Öz
Bu çalışma görsel sanatlar alanında üstün yetenekli bireylerin tanılanmasını ve bu bireylere sunulan farklılaştırılmış görsel sanatlar öğretimini ele almaktadır. Üstün yetenekli bireyler doğaları gereği normal potansiyele sahip bireylerden farklıdır. Aynı zekâ alanına sahip olsalar bile üstün yetenekli bireyler birbirlerinden farklı öğrenme stiline, farklı öğrenme hızına, farklı ilgi ve isteklere sahip olabilirler. Bu nedenle kendi doğasına uygun farklılaştırılmış bir eğitime ihtiyaç duymaktadırlar. Çalışmada öncelikle görsel sanatlar alanında üstün yetenekli bireylerin tanılanmasına yönelik ölçütler açıklanmıştır. Kendine özgü bir yapısı olan görsel sanatlarda üstün yetenekli bireyleri tespit edecek standart ölçme araçları geliştirilememektedir. Bu nedenle görsel sanatlarda üstün yetenekli bireyler sanatçı ve sanat eğitimcilerin öznel fikirlerine bağlı kalarak tespit edilmeye çalışılmaktadır. Literatür incelendiğinde görsel sanatlarda üstün yetenek göstergesi olarak bireylerin görsel algı, yaratıcılık düzeyleri, resimsel tipleri, ilgi ve motivasyonları, çizgisel gelişim düzeyleri gibi birden fazla değişkenin yer aldığı görülmektedir. Bu çalışmada görsel sanatlarda üstün yetenekli bireyleri tanılamada kullanılacak olan bu değişkenler açıklanmıştır. Ayrıca görsel sanatlarda üstün yetenekli bireylere yönelik niçin farklılaştırılmış öğretim uygulamalarının olması gerektiği tartışılmış ve farklılaştırılmış görsel sanatlar tasarımları açıklanmıştır.
Abstract
This study focuses on the identification of gifted individuals in the field of visual arts and the differentiated visual arts teaching offered to these individuals. Gifted individuals are different from individuals with normal potential by nature. Even if they have the same area of intelligence, gifted individuals may have different learning styles, different learning speeds, different interests and desires from each other. Therefore, they need an education that is differentiated according to their nature. In the study, firstly, the criteria for identifying gifted individuals in the field of visual arts were explained. Standard measurement tools to identify gifted individuals in visual arts, a field with a unique structure, cannot be developed. Therefore, gifted individuals in visual arts are identified on the basis of the subjective opinions of artists and art educators. When the literature is examined, it is seen that several variables are used, such as visual perception, creativity levels, pictorial types, interests and motivations, and levels of drawing development of individuals as indicators of giftedness in visual arts. In this study, these variables that will be used in the identification of gifted individuals in visual arts are explained. In addition, why there should be differentiated teaching practices for gifted individuals in visual arts was discussed and differentiated visual arts designs were explained.
Keywords: Art Education, differentiated art education, gifted
Kaynakça
Abacı, O. (2005). Çocuğun Sanatsal Gelişimi, Vedat Özsoy (Ed.) İlköğretim Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri, Ankara: GÖRSED Yayınları.
Akaroğlu, E.G., Dereli, E. (2012). Okul Öncesi Çocukların Görsel Algı Eğitimlerine Yönelik Geliştirilmiş Eğitici Oyuncakların Çocukların Görsel Algılarına Etkisi, Jornual of World of Turkish, 4(1), 201-222.
Artut, K. (2009). Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri, Ankara: Anı Yayıncılık.
Avcı, S., Yüksel, A. (2014). Farklılaştırılmış Öğretim Teori ve Uygulama. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Bakioğlu, A., Levent, F. (2013). Üstün Yeteneklilerin Eğitiminde Türkiye İçin Öneriler. Üstün Yetenekli Eğitimi araştırmaları Dergisi, 1(1), 31-44.
Bayındır, N. (2013). Çocuklarda Yaratıcılık ve Geliştirilmesi, Ankara: Eğiten Kitap.
Buyurgan, S., Buyurgan, U. (2012). Sanat Eğitimi ve Öğretimi, Ankara: Pegem Akademi.
Chen, W.R. (2011). Differentation in the Art Education: Exploring Two Art Teachers’ Responsive Pedegogy in an Elementary School in Taiwan. Doktora Tezi, Elementary Education in the Graduate College of the University of Illinois at Urbana-Champaign. Urbana.
Clark, G.A., Zimmerman, E. (1997). Project Arts: Programs for Ethnically Diverse, Economically Disadvantages, High Ability, Visual Arts Students in RuralCommunities. İndiana university, Department of Education.
Cood, M. Recognizing the child gifted and talented in visual art, http://www.growminds.com/TheArts/GTinArt.htm, Erişim Tarihi: 28.04.2015
Çağlayan, N. (2014). Zihinsel Engelli Bireylerin Eğitiminde Görsel Sanatlar Dersinin Yeri ve Önemi, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 91-101.
Çalıkoğlu, B. S. (2014). Üstün Zekalı ve Yetenekli Öğrencilerde Derinlik ve Karmaşıklığa Göre Farklılaştırılmış Fen Öğretiminin Başarı Bilimsel Süreç Becerileri ve Tutuma Etkisi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Çukur, D., Delice, E.G. (2011). Erken Çocukluk Döneminde Görsel Algı Gelişimine Uygun Mekan Tasarımı, Aile ve Toplum, 7(24), 25-36.
Dağlıoğlu, H.E. (2004). Okul Öncesi Çağlardaki Üstün Yetenekli Bireylerin Eğitimi. I. Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi, İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
Erim, G., Caferoğlu, M. (2012). Görsel Sanatlar Eğitimi Dersinin Zihinsel Engelli Çocuklara Katkısının Özel Eğitim Öğretmenlerinin Görüşleriyle Belirlenmesi, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 321-342.
Foeken, W. (2015). Identifying artistically gifted children, http://www.artisticnetwork.net/arts/260/identifying_artistically_gifted_children.html, Erişim Tarihi: 28.04.2015
Hall, T. (2002). Differentiated Instruction, Effective Classroom Practices Report, U.S.: National Center on Accessing the General Cirriculum
Kanlı, E. (2011). Üstün Zekalı ve Yetenekli Bireylerin Alan eğitiminde Hızlandırma, Hasan Ali Yücel Eğitim fakültesi Dergisi, 16(2011-2), 85-104.
Karaduman, G.B. (2012). İlköğretim 5. Sınıf Üstün Yetenekli Öğrenciler İçin Farklılaştırılmış Geometri Öğretiminin Yaratıcı Düşünme uzamsal Yetenek Düzeyi ve Erişiye Etkisi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
Kırışoğlu, O.T. (2009). Sanat Kültür Yaratıcılık Görsel Sanatlar ve Kültür Eğitimi-Öğretimi, Ankara: Pegem Akademi.
Kırışoğlu, O.T. (2014).Sanat Bir Serüven, Ankara: Pegem Akademi
Kırışoğlu, O.Y. (1991). Sanatta Eğitim Görmek Anlamak Yaratmak, Ankara: Demircioğlu Matbaacılık.
Kök, B. (2012). Üstün Zekalı ve Yetenekli Öğrencilerde Farklılaştırılmış Geometri Öğretiminin Yaratıcılığa Uzamsal yeteneğe ve Başarıya Etkisi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
Kurt, H., Ekici, G. (2013), Bireysel Farklılıklar ve Öğretime Yansmaları, Ekici, G. Güven, M. (ed), Yeni Öğrenme Öğretme Yaklaşımları ve Uygulama Örnekleri, Ankara: Pegem Akademi.
Levent, F. (2014). Üstün yetenekli Çocukları Anlamak, Ankara: Nobel Yayıncılık.
Malkoç, T. (2004). Üstün Yetenekli Çocuklar ve Müzik Eğitimi. I. Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi, İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
Robinson, A., Shore, B.M., Enersen, D.L. (2014). Üstün Zekalılar Eğitiminde En İyi Uygulamalar Kanıt Temelli Bir Kılavuz (Çev. Ed. Ü. Oğurlu, F. Kaya), Ankara: Nobel Yayıncılık.
Sak, U. (2011). Üstün Yetenekliler Eğitim Programları Modeli (ÜYEP) ve Sosyal Gerçeği, Eğitim ve Bilim, 36(161), 213-229.
San, İ. (1979). Sanatsal Yaratma Çocukta Yaratıcılık, Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları.
Şahin, F. (2014). Yaratıcılık-Zeka İlişkisi: Yeni Deliler, İlköğretim Online, 13(4), 1516-1530
Tansuğ, S. (1982). Herkes İçin Sanat. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
Tomlinson, C.A. (2008). Differentiated Instruction, J.A. Plucker & C.M. Callahan (Ed), Critical Issues and Practices in Gifted Education, Texas:Prufrock Press Inc.
Tomlinson, C.A. (2014). Öğrenci Gereksinimlerine Göre Farklılaştırılmış Eğitim, (Çev. Ed. T. Bayındır), İstanbul: Redhouse Eğitim Kitapları.
Tomlinson, C.A. (2015). Üstün Zekalı ve Yetenekli Öğrencilerin Bulunduğu Sınıflarda Karma Eğitim. (Çev: Emir, S., Aksu, A.), Ankara: Anı Yayıncılık.
Tuna, S. (2005). Yaratıcılık ve Görsel Algı, Vedat Özsoy (Ed.) İlköğretim Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri, Ankara: GÖRSED Yayınları.
Üstündağ, T. (2014). Yaratıcılığa yolculuk, Ankara: Pegem Akademi.
Yaman, Y. (2014). Beyin Temelli Fen Öğretiminin Üstün Zekalı ve Yetenekli Öğrencilerin Akademik Başarılarına Yaratıcılıklarına Eleştirel Düşünmelerine ve Tutumlarına Etkisi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Yavuzer, H. (1995). Resimleriyle Çocuk, İstanbul: Remzi Kitapevi.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2020 Sanat Eğitimi Dergisi