Anahtar Kelimeler
Saz
Etüt
Egzersiz
Alıştırma
Çalgı Eğitimi
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Etüt ve egzersiz kavramları müzik eğitiminin en önemli basamaklarından biri olan çalgı eğitimi için çok önemlidir. Son elli yılda geleneksel müziğimizle ilgili olan çalgıların eğitiminin belli bir disipline oturtulmaya çalışılması, özellikle de bağlama ile ilgili etüt egzersiz içerikli çalışmaların artması umut vadetmekle birlikte var olan çalışmaların çeşitli kriterler üzerinden incelenmesinin bundan sonraki yapılacak olan çalışmalara yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Bu araştırma, bağlama/saz eğitim öğretiminde önemli bir konuma sahip olan, büyük bir kısmı veya bütünü etüt, egzersiz ve alıştırma içerikli yazılı/basılı materyalleri çeşitli yönlerden inceleyerek öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Ulaşılabilen, 6 yazara ait 8 kitabın içerisinde; temel müzik bilgisinin ve kuramsal bilgilerin yer alma durumu; etüt ve egzersizlerin ölçü, dizi, makam, ton özelliklerine göre dağılımları; hedeflenen tel düzenleri ve farklı çalım stillerinin kullanılma durumları incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma evrenini, bağlama/saz için yazılmış, içeriğinin tamamı ya da büyük bir kısmı etüt, egzersiz ve alıştırma olan ve ulaşılabilen yazılı basılı yayınlar oluşturmaktadır. Örneklem dâhilinde 6 farklı yazara ait 8 yayın incelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında; yayınların son yıllarda sayıca artan bir eğilime girdiği; çoğunluğunun orta ve ileri seviye hedefli olmasından dolayı bağlama tarihçesi, çalgı bakımı ve korunması, etüt/egzersiz/alıştırma gibi kavramlarla ilgili bilgilerin verilmediği; büyük bir kısmının bozuk düzenine göre hazırlandığı; çoğunluğunda hedefin belirtildiği fakat seviyenin belirtilmediği; büyük bir kısmında etüt ve egzersizlerin numaralandırma yöntemiyle sıralandığı, çoğunluğunda parmak ve tel numaralarıyla birlikte tezene yönlerinin de belirtildiği tespit edilmiştir.
Abstract
Etude and exercise concepts are very important for instrument training, which is one of the most important steps in music education. In the last fifty years, the efforts to place the training of instruments related to our traditional music on a disciplined basis and, in particular, the increase in studies with etude and exercise content for the bağlama are promising. Moreover, it is thought that examining the existing studies on various criteria will be a guide for future studies.
This research aims to reach findings and offer suggestions by examining written / printed materials containing etudes and exercises, which have an important place in bağlama / saz teaching, from various aspects. Eight books by six authors were accessed, and the degree of inclusion of basic musical knowledge and theoretical knowledge; distribution of etudes and exercises according to measure, scale, makam and key characteristics; targeted tunings and the use of different playing styles were examined.
The document analysis method, one of the qualitative research methods, was used in the study. The population of the research consists of the accessible written/printed publications for the bağlama / saz whose content consists entirely or mostly of etudes and exercises. Within the sample, 8 publications by 6 different authors were examined.
In the light of the findings, it has been determined that since most of them are aimed at intermediate and advanced levels, information on concepts such as bağlama history, instrument maintenance and protection, etude / exercise / practice is not given and publications have been increasing in number in recent years. In addition, it has been seen that most of them were prepared according to the bozuk tuning and in most of the books, the goal was specified but not the level. Moreover, it has been found that in most of the books, etudes and exercises are listed by numbering, and the plectrum directions are specified together with finger and string numbers.
Keywords: Baglama, Saz, Etude, Exercise, Practice, Instrument Education
Kaynakça
Açıkgöz, O. (2017). Bağlama Egzersizleri. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
Akçalı, C. (2012). “Bağlama Metotların Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale Üniversitesi.
Akdağ, A. Kazım. (2016). Bağlama Metodu 1. İstanbul: Pan Yayıncılık.
Algı, S. (2017,Nisan). “Özengen Müzik Eğitimi Veren Kurumlarda Bağlama Öğretim Yöntemleri (Konya İli Örneği)”.Konya (Fine Arts Dergisi 2017)
Apaydın, A ve Algı, S . (2020). Bağlama İçin Yazılmış Zeki Atagür Eserlerinin İcra Bakımından Analizi . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(3), 2856-2880.
Asıltürk, O. (2009). “Türkiye’de Bağlama Başlangıç Eğitimi İçin Hazırlanmış Metotların İçerik Açısından Değerlendirilmesi”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi.
Atagür, Z. (2016). Bağlama İçin Do Minör Egzersizler ve Tartımlar. İstanbul: Demos Yayınları.
Atagür, Z. (2017). Bağlama Egzersizlerim ve Eserlerim. İstanbul: Demos Yayınları.
Gerekten, S. E. ve Özdek, A. (2020). Türkiye’de Mesleki Müzik Eğitimi Kurumlarında Bağlama Derslerinde Misket Düzeni Öğretiminin Akademisyen Görüşleri Aracılığıyla Betimlenmesi. Eurasian Journal of Music and Dance, (16), 328-353.
Işıldar, Z. (2004). “Bağlama Metotlarının Çalgı Eğitimi Bakımından Değerlendirilmesi”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi.
Karahan, C. (2010). Bağlama Öğretiminde Yeni Bir Yöntem. Ankara: Ankara Yayınevi.
Karahan, C. (2017). Perde Perde Bağlama. Ankara: Gece Kitaplığı Yayınları.
Kınık, M. (2011). Bağlama için 100 Etüt. Ankara: Yayınevi Yayınevi.
Özdek, A. (2014). Bağlama İçin Etüt Egzersiz ve Eserler. Ankara: Plaka Matbaacılık.
Özdek, A. (2015). “Bağlama Öğretimine Dönük Basılı Materyallerde Görece Notasyona İlişkin Bilgi ve Uyarılar” (36-54). II. Uluslararası Güzel Sanatlar Bilimsel Araştırma Günleri(GUSBAG 8-10 Nisan 2015) Bildiri Kitabı. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.
Özdek, A. (2019). “Bağlama, Saz İkilemine Türkü Metinleri ve Halk Edebiyatı Üzerinden Bir Bakış”. Uluslararası Müzik ve Bilimler Sempozyumu Bildirileri Kitabı. (s.543-576). İstanbul: İTÜ TMDK Yayınları
Özdemir, M. Ali, (2010), Bireysel Çalgı Bağlama Dersinin İçerik ve Uygulama İlişkisi, Marmara Üniversitesi, IX. Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu, İstanbul.
Parasız, G. (2009) “Eğitim Müziği Eksenli Keman Öğretiminde Kullanılmakta Olan Çağdaş Türk Müziği Eserlerinin Tespitine Yönelik Bir Çalışma” (Sanat Dergisi Sayı 15)
Sönmez, V. ve Alacapınar, Füsun G., (2018). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Anı Yayıncılık
Tarım, C. 2008. “Milli Eğitim Bakanlığı Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde Bağlama Eğitimi İle İlgili Alıştırmalar ve Etütler”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi.
Türkoğlu, Ö. 2005. “Bağlama Eğitiminde Etüt ve Egzersizlerin Gerekliliği Üzerine Bir Çalışma”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi.
Uçan, A. 1997. Müzik Eğitimi Temel Kavramlar-İlkeler-Yaklaşımlar (2. Baskı). Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). “Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri” Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2020 Sanat Eğitimi Dergisi