Anahtar Kelimeler
göstergebilim
sanat eğitimi
görsel sanatlar
Nasıl Atıf Yapılır
Makale Geçmişi
Öz
Bu araştırmada ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin değerler eğitimi çerçevesinde sevgi kavramına ilişkin metaforlarının tespit edilip, sanatsal çalışmalarına nasıl yansıdığının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sanat temelli araştırma yöntemi ile desenlenip, göstergebilimsel çözümleme yaklaşımının benimsendiği nitel bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Buna göre çalışma grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılında bir ortaokulda öğrenim gören 34 (16 kız / 18 erkek) 5. sınıf öğrencisi ile oluşturulmuştur. Araştırmada ilk veri toplama aracı olarak, öğrencilerin sevgi kavramına ilişkin algılarını tespit etmek için metafor yoluyla veri toplama formu kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci veri toplama aracı olarak öğrencilerin sevgi kavramına ilişkin zihinlerinde çağrıştırdığı imge/anlam üzerine bir resim çizmeleri ve çizdikleri resimlerin hikâyelerini yazmaları istenmiştir. Verilerin analizinde 5. sınıf öğrencilerinin sevgi kavramına ilişkin algılarını metafor yoluyla tespit etmek için alınan cevaplar içerik analizi ile, öğrencilerin çizdikleri resimler göstergebilimsel çözümleme ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin sevgi kavramına ilişkin en çok kullandıkları metaforların başında aile, insan sevgisi, mutluluk, saygı ve dünya gibi kavramların geldiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin resimlerinde ise sevgiyi ifade etmek için daha çok kalp ve insan figürü gibi imgeleri kullandıkları görülmüştür.
Abstract
In this study, it is aimed to determine the metaphors of 5th grade secondary school students regarding the concept of love within the framework of values education and to examine how these are reflected in their artistic works. The study was designed with the art-based research method, one of the qualitative research methods, and a semiotic analysis approach was adopted. The study group of the research was selected by purposive sampling method. Accordingly, the study group was formed with 34 (16 girls / 18 boys) 5th grade students studying in a secondary school in the 2021-2022 academic year. As the first data collection tool in the research, a metaphor-based data collection form was used to determine students' perceptions of the concept of love. As the second data collection tool of the research, the students were asked to draw a picture on the image/meaning that they associated with the concept of love in their minds and to tell the stories of the pictures they drew. In the analysis of the data, the answers received to determine the perceptions of the 5th grade students about the concept of love through metaphor were analyzed by content analysis, the pictures drawn by the students were analyzed by semiotic analysis, and the stories of the students' pictures were analyzed by descriptive analysis. As a result of the research, it was determined that the metaphors most frequently used by the students for the concept of love were concepts such as family, human love, happiness, respect and the world. On the other hand, it was observed that the students mostly used images such as hearts and human figures to express love in their paintings.
Keywords: The concept of love, semiotics, art education, visual arts
Kaynakça
Aksak, E. ve Taskesen, S. (2021). Çizgi filmlerin ilkokul ögrencilerinin yaratıcılıklarında olusturdugu etkiler üzerine göstergebilimsel yaklasım. International Journal of Research in Fine Arts Education, 4(1), 34-50.
Altan, M. Z. (2011). Çoklu zekâ kuramı ve değerler eğitimi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(4), 53-57.
Aydın, İ. H. (2006). Bir felsefî metafor “yolda olmak”. Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 6(1), 9-22.
Aydın, E., ve Sulak, S. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının “değer” kavramına yönelik metafor algıları. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(2), 482-500.
Bayav, D. (2006). Resimde göstergebilim, çocuk resimlerinin göstergebilimsel çözümlenmesi.Yayımlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Bradshaw, Y., Healey, J.F. and Smith R., (2001). Sociology for a New Century, Pine Forge Press.
Bursa, S., ve Çengelci Köse, T. U. B. A. (2017). Türkiye ve kanada sosyal bilgiler öğretim programlarının değerler eğitimi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 7(2), 338-372.
Bogdan, Robert C. ve Biklen, Sari Knoop, Qualitative research for education: ıntroduction and methods. Boston: Allyn and Bacon, 1992.
Çağlar, B. (2012). Bir iletişim biçimi olarak göstergebilim. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 22-34.
Çağlar, A. (2017). 4. ve 5.Sınıf öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik algıları. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2017(9), 311-320.
Canatan, A. (2008). Toplumsal değerler ve yaşlılar. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1(1), 62-71.
Çetin, N., ve Balanuye, Ç. (2015). Değerler ve eğitim ilişkisi üzerine. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, (24), 191-203.
Elmas, S. A., ve Demir, E. (2018). 5. sınıf öğrencilerinin okul olgusuna yönelik metaforik algıları. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 51(3), 45-70.
Ersoy, A., ve Türkkan, B. (2009). İlköğretim öğrencilerinin resimlerinde internet algısı. İlköğretim Online, 8(1), 57-73.
Fidan, B., ve Fidan, M. (2016). Ortaokul öğrencilerinin görsel sanatlar dersi kavramına ilişkin metaforik algıları. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2).
Gazi, M. A., ve Caner, Ç. A. K. I. (2019). Şili Ulusal İnsan Hakları Örgütü’nün Göçmen Ayrımcılığına Karşı Hazırlanan Kamu Spotu Reklamları Üzerine İnceleme. Göç Araştırmaları Dergisi, 5(1), 50-77.
Guıraud, P. (1994). Göstergebilim, İmge Yayınları, 2.Baskı, Ankara, Çev. Mehmet Yalçın
İhsan, Ü. N. L. Ü., ve Kaşkaya, A. (2018). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin değer eğitimine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (Teke) Dergisi, 7(4), 2656-2679.
Kart, M., ve Şimşek, H. (2020). Türk Eğitim Sisteminde Değer Arayışı: Yenilenen (2017) İlköğretim Programları Hangi Değerleri Kazandırıyor?. Journal of Values Education, 18(40).
Kasapoğlu, H. (2013). Okulda değer eğitimi ve hikâyeler. Milli Eğitim Dergisi, 43(198), 97-109.
Kayadibi, F. (2002). Sevgi faktörünün eğitim verimliliği üzerine etkisi. Journal of Istanbul University Faculty of Theology, (5).
Leech, Nancy ve Onwuegbuzie, Anthony, An array of qualitative data analysis tools: a Call for data analysis triangulation. School Psychology Quarterly, 22, 557-584, 2007.
McNiff, S. (1998). Art based research. In G. Knowles ve A. Cole (Eds.), Handbook of the arts in qualitative research (pp.29-43). New York: Sage.
Meydan, H. (2014). Okulda değerler eğitiminin yeri ve değerler eğitimi yaklaşımları üzerine bir değerlendirme. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1(1), 93-108.
MEB (2017). İlkokul hayat bilgisi dersi öğretim programı (1, 2 ve 3. sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
MEB (2018). Görsel sanatlar dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
Neuman, L. W. (2007). Toplumsal Araştırma Yöntemleri: Nitel ve Nicel Yaklaşımlar (S. Özge, Çev.).İstanbul: Yayın Odası.
Öveç, Ö. (2012). Okul öncesi eğitim alan 6 yaş çocuklarının bazı duyguları (sevgi, korku, mutluluk, üzüntü) resmetmelerinin incelenmesi (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)).
Özmen, F. (1999). Etkili eğitimin gerçekleştirilmesinde duyuşsal alanın önemi. Sevgi Eğitimi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 193-198.
Rıfat, M. (2000). Genel göstergebilim sorunları kuram ve uygulama, Alaz Yayınları, İstanbul,1982, s. 16.
Saz, B., Osmanpehlivan, E., Demir, İ., ve Bay, D. N. (2019). Okul öncesi dönemde çocukların çevre kirliliği resimlerinin göstergebilimsel analizi.
Sığrı, Ü. (2011). Kamu ve özel sektördeki kişisel ve örgütsel değerlerin uyumlaştırılması üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18).
Sönmez, Ö. F., ve Akıncan, N. (2013). Ortaokul öğrencilerinin “yardımseverlik” değeri ile ilgili metefor algıları. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, (7), 105-120.
Stemler, S. (2001). An Overview of Content Analysis. Practical Assessment, Research ve Evaluation, 7(17).
Şişman, M. (2002). Örgüt kültürü. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
Taşkesen S. ve Öztürk A. D. (2019). Değerler eğitimi çerçevesinde empati değerinin 5. Sinif öğrencilerinin görsel sanatlar dersi uygulama etkinliklerinin motivasyon etkisinin İncelenmesi. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 1-15.
TDK, (2019). 5 Ocak 2022 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
Türkcan, B. (2013). Çocuk resimlerinin analizinde göstergebilimsel bir yaklaşım, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, Sayı: 13(1), S. 585-607, İstanbul.
Türkcan, B., ve Girmen, P. (2012). İlköğretim öğrencilerinin şiir ve resimlerinin göstergebilimsel analizi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 241-263.
Türk Dil Kurumu (TDK). (2010). Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayını.
UNESCO, Living values education overview: 2010, 17.02.2010 tarihinde >www.livingvalues.net< adresinden edinilmiştir.
Ünal, M. F. (2016). Göstergebilimin serüveni. Mütefekkir, 3(6), 379-398.
Yıldız, A. (2012). İlköğretim birinci kademe öğrencilerinde “okul” kavramına ilişkin bir analiz. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 609-626.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2022 Sanat Eğitimi Dergisi