Anahtar Kelimeler
bilgi grafiği
infografik
veri
gestalt ilkeleri
Nasıl Atıf Yapılır
Makale Geçmişi
Öz
Bilgi ve grafik kavramlarının birleşmesiyle ortaya çıkan infografik, bilgiyi sade ve etkili bir şekilde sunan bir grafik tasarım ürünüdür. Bilginin tasarım kaygısı ile düzenlenerek bir grafik ürüne dönüşmesiyle farklı konulardaki verilerin, olayların ve durumların görsel analizi ya da çözümlemesi mümkün olmakta, büyük veri yığınları sistematik bir şekilde ele alınarak etkileyici, kolay ve hızlı anlaşılabilir hâle gelmektedir. İnfografiğin temel amacının bilgiyi iletmek olması, grafik tasarım bağlamında belirli kurallara daha fazla dikkat edilmesini gerektirmektedir. Gestalt ilkeleri etkili bir infografik oluşturmanın temellerindendir. Bu araştırmada T.C. Sağlık Bakanlığı ve Anadolu Ajansı tarafından yapılan diyabet konulu infografikler incelenmiş olup Gestalt ilkeleri doğrultusunda analizi yapılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda her iki kurum tarafından tasarlanan infografiklerde de Gestalt ilkelerine dikkat edildiği görülse de aralarında belirgin farklar tespit edilmiştir. İnfografiklerin tamamında bulunan ortak Gestalt ilkeleri ise sadelik, benzerlik, şekil-zemin ilişkisi ve yakınlıktır. Sadelik hem infografiklerin sayfa düzeninde hem de infografiklerde kullanılan ikonlarda göze çarpmaktadır. Yakınlık ilkesi infografiklerde benzer bilgi türlerinin gruplanmasıyla görsellerin ilişkili bilgi ile bir bütün olarak algılanmasını kolaylaştırmıştır. Benzerlik ilkesi renk benzerliği, biçim benzerliği, yön benzerliği ve tipografik benzerlik bağlamında kullanılarak infografiklerin görsel düzenini sağlamıştır. İnfografiklerde kullanılan denge türü değişkenlik göstermekle birlikte yoğunlukla sayfayı hareketli hâle getirmek için asimetrik denge tercih edilmiştir. Tüm bu ilkelerin bilgi görselleştirme konusunda faydalı olduğu görülmektedir. Sonuç olarak T.C. Sağlık Bakanlığı ve Anadolu Ajansı diyabet konulu infografikleri kapsamlı ve yoğun bir bilgi içeriğini Gestalt ilkeleri kapsamında sade, net ve etkili bir şekilde sunmakta, bilginin okunmasını ve akılda kalmasını kolaylaştırmaktadır.
Abstract
The convergence of the concepts of information and graphics gives rise to the infographic, a graphic design product that effectively presents information in a concise manner. Through the transformation of information into a graphic product with design considerations, it becomes possible to visually analyze or interpret data, events, and situations across diverse subjects. This process involves the systematic handling of extensive volumes of data, resulting in the creation of presentations that are both impactful and easily comprehensible. Since the primary purpose of infographics is to convey information, greater attention must be paid to specific rules in the context of graphic design. The foundational underpinning for creating an effective infographic lies in the principles of Gestalt. In this research, infographics on diabetes, produced by the Turkish Ministry of Health and the Anadolu Agency, have been subject to examination and subsequent analysis in line with the principles of Gestalt. The conducted examination reveals that while both institutions display an adherence to Gestalt principles in the infographics they have designed, notable differences between them have been discerned. Shared Gestalt principles evident across all infographics include simplicity, similarity, figure-ground relationship, and proximity. Simplicity manifests both in the page layout of the infographics and the icons employed within them. The principle of proximity facilitates the grouping of similar types of information in the infographics, enhancing the perception of related information as a cohesive whole. The principle of similarity, manifested through color resemblance, shape similarity, directional similarity, and typographic resemblance, contributes to the visual arrangement of the infographics. The balance type used in the infographics varies, with a preference for asymmetric balance predominantly chosen to imbue the page with dynamism. It is apparent that all these principles offer utility in the context of information visualization. In conclusion, the diabetes-focused infographics created by the Turkish Ministry of Health and the Anadolu Agency adeptly employ the principles of Gestalt to present comprehensive and dense information content in a straightforward, clear, and effective manner. These infographics facilitate ease of comprehension and retention, aligning with the objectives of Gestalt principles.
Keywords: Information, information graphics, infographic, data, Gestalt principles
Kaynakça
Alpan, G. (2008). “Görsel Okuryazarlik ve Öğretim Teknolojisi”, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 5, Sayı 2, s.74-102.
Borucu, A. (2015). Güzel Sanatlar Liselerinde Grafik Dersinin İşlenişinde İnfografik'in, Öğretme Yöntemine Katkısı, Yüksek Lisans Tezi, Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı.
Chang, D., Dooley, L. and Tuovinen, J. E (2002). “Gestalt Theory in Visual Screen Design — A New Look at an Old Subject”, 7th World Conference on Computers in Education (WCCE’01), Copenhagen, Computers in Education 2001: Australian Topics, Volume 8, Melbourne: Australian Computer Society, pp. 5–12.
Erişti, S. D., Uluuysal, B., Dindar, M. (2013). “Görsel Algı Kuramlarına Dayalı Etkileşimli Bir Öğretim Ortamı Tasarımı ve Ortama İlişkin Öğrenci Görüşleri”, Anadolu Journal of Educational Sciences International, Cilt 3, Sayı 1, s.47-66.
Fancher, R. E. (1990). Ruhbilimin Öncüleri, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınları.
Graham, L. (2008). “Gestalt Theory in İnteractive Media Design”, Journal of Humatinies and Social Sciences, Cilt 2, Sayı 1, s.1-12.
Güler, T. (2008). Grafik Tasarımda Yeni Bir Alan: Bilgilendirme Tasarımı, Sanatta Yeterlilik Tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Grafik Ana Sanat Dalı.
Horn, R. E. (2009). “Bilgilendirme Tasarımı: Yeni Bir Mesleğin Doğuşu”, Grafik Tasarım Dergisi, Sayı 28, s.30-39.
İlisulu, T. İ. (2017). “Bilgilendirme Tasarımı ve Eğitimdeki Yeri”, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, Cilt 6, Özel Sayı 1, s.195-213.
Karabulut, N. ve Daşdemir, F. (2020). “Sanat Eğitiminde Bir Alt Disiplin Olarak Uygulamalı Çalışmalar ve Gestalt Algı Kuramı”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 8, Sayı 106, s.47-60.
Meirelles, I. (2013). Designing for Information, China: Rockport Publishers.
Öztürk, K. K. (2010). Ulusal Basında Bilginin Sunumu: İnfografik ve İllüstrasyonlar, Yüksek Lisans tezi, Hatay: Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Grafik Ana Sanat Dalı.
Pettersson, R. (2002). Information Design, Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
Schacter, D. L., Gilbert, D. T., Wegner, D. M. (2011). Psychology, 2nd Edition, New York: Worth.
Scott, H., Fawkner, S., Oliver, C. W. ve Murray, A. (2017). “How to Make an Engaging Infographic?”, British Journal of Sports Medicine, Cilt 51, Sayı 16, s. 1183-1184.
Senemoğlu, N. (2009). Gelişim Öğrenme ve Öğretim, Kuramdan Uygulamaya, 14. Basım, Ankara: Pegem Akademi.
Sözen, M. ve Tanyeli, U. (1999). Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü, 5. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Taşçıoğlu, M. ve Aydın, D. E. (2015). “Grafik Tasarımın Bilgilendirme ve Yönlendirme Tasarımındaki Rolü ve Londra-Eskişehir Örnekleri Üzerinden Bir İnceleme”, Sanat ve Tasarım Dergisi, Cilt 5, Sayı 2, s.227-245.
Tuna, S. (2005). “Yaratıcılık ve Görsel Algı”, İlköğretim Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri, Ed. Vedat Özsoy, Ankara: Görsel Sanatlar Eğitimi Derneği Yayınları, s. 53-66.
Uçar, T. F. (2019). Görsel İletişim ve Grafik Tasarım, 11. Basım, Ankara: İnkılâp Kitapevi.
Uyan Dur, B. İ. (2011). Bilgilendirme Tasarımında İlkeler, Öğeler ve Uygulama Sorunları “Bilgilendirme Tasarımı Uygulaması”, Sanatta Yeterlilik Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Grafik Ana Sanat Dalı.
Zeren, Ş.G. (2008). “Gestalt Kuramı”, Eğitim Psikolojisi, Ed. İbrahim Yıldırım, Ankara: Anı Yayıncılık, s, 527-549.
Bağlantı 1: MacLeod, C. (2003). Information design: An introduction, http://www.kelake.org/articles/id/, Erişim Tarihi: 22.11.2022.
Bağlantı 2: Oppermann, L. (2022). The Gestalt Principle of Proximity for Designers, Explained, https://builtin.com/design-ux/gestalt-proximity-principle-design, Erişim Tarihi: 21.11.2022.
Görsel 1. Lile, S. (2017). How to Apply Gestalt Principles to Your Designs for Maximum İmpact, https://visme.co/blog/gestalt-design-principles/, Erişim Tarihi: 22.11.2022.
Görsel 6. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2020, 20 Aralık). Dünya Diyabet Günü, https://sggm.saglik.gov.tr/TR,12734/dunya-diyabet-gunu.html, Erişim Tarihi: 01.11.2022.
Görsel 11(1). Anadolu Ajansı. (2016, 06 Nisan). DSÖ'den ‘Şeker Hastalığında Artış’ Uyarısı, https://www.aa.com.tr/tr/info/infografik/783#!, Erişim Tarihi: 01.11.2022.
Görsel 11(2). Anadolu Ajansı. (2017, 13 Kasım). Dünya Genelinde Her 11 Kişiden 1'i Diyabet Hastası, https://www.aa.com.tr/tr/info/infografik/7743, Erişim Tarihi: 01.11.2022.
Görsel 11(3). Anadolu Ajansı. (2022, 04 Mart). Her 5 Kişiden 1’inin 2025'e Kadar Obeziteye Yakalanacağı Tahmin Ediliyor, https://www.aa.com.tr/tr/info/infografik/27175, Erişim Tarihi: 01.11.2022.
Görsel 11(4). Anadolu Ajansı. (2019, 13 Kasım). Dünyada 2045'te Diyabet Hastası Sayısı 629 Milyona Ulaşacak, https://www.aa.com.tr/tr/info/infografik/16186, Erişim Tarihi: 01.11.2022.
Görsel 11(5). Anadolu Ajansı. (2018, 14 Kasım). Diyabet Her 6 Saniyede 1 Kişinin Hayatını Yok Ediyor, https://www.aa.com.tr/tr/info/infografik/12173, Erişim Tarihi: 01.11.2022.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2023 Sanat Eğitimi Dergisi