Öz
Kontrbas, bir orkestranın ve diğer müzik türlerinin temel enstrümanlarından biridir. Kontrbas bir eserde bas frekansları verdiği için temel ritmi ve akorları duyurmak için yardımcı olma görevini yerine getirir. Bu enstrüman yay ve el ile farklı tekniklerde çalındığı için çalınan eserlerde yaratıcı ifade özgürlüğü tanımaktadır. Farklı çalım teknikleri ve yapısı gereği bir müzik topluluğu veya orkestranın temelini oluşturmaktadır. Akademik nitelikli araştırmaların en önemli adımını, araştırma konusu ile ilgili literatür taraması–alan araştırması yapılması oluşturmaktadır. Zira araştırmacıların çalışma konuları bağlamında konu ile ilgili literatürde yer alan araştırmaları incelemeleri, araştırma konuları açısından yol gösterici olması bakımından gereklilik arz etmektedir. Çalışma kapsamında 2016-2021 yılları arasını kapsayan dönemde, dünya genelinde kontrbas ile ilgili yayımlanan lisansüstü tezlerin ve makalelerin bibliyografik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Bu temelde çalışma kapsamında, konu ile ilgili olarak araştırmacılara yol gösterici olunması amacıyla; YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik (Google Scholar) ve ProQuest Dissertations & Theses Global kapsamında yer verilen lisansüstü tezler ve makaleler incelenmiştir. Çalışma kapsamında; 2016-2021 yılları arasını kapsayan dönemde, dünya genelinde kontrbas ile ilgili yayımlanan 94 lisansüstü tez ve makale incelenmiştir. İncelenen lisansüstü tezlerin ve makalelerin tasnif edilmesi sürecinde ise; “yayın yılı”, “yayın türü” ve “yayımlanan ülke” esaslarına göre bibliyografik analiz yapılması söz konusudur. Çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, yayın yılı esasına göre yapılan bibliyografik analiz ile en fazla 2018 yılı itibariyle lisansüstü tez ve makale yayımlandığı belirlenmektedir. Yayın türü esasına göre ve yayımlanan ülke esasına göre, en fazla yüksek lisans tezi Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılmıştır. Araştırma ile Türkiye’nin; dünya genelinde kontrbas ile ilgili yayımlanan lisansüstü tez ve makale sayısı bakımından ikinci sırada yer aldığının belirlenmesi de Türkiye’de müzik eğitimi ve kontrbas eğitimi açısından önemli bir noktayı ifade etmektedir.
Abstract
The double bass is one of the fundamental instruments of the orchestra and of other musical genres. Because it provides the bass frequencies in a piece, it fulfills the function of helping to project the underlying rhythm and chords. Since the instrument is played with the bow and by hand in different techniques, it allows freedom of creative expression in the works performed. Owing to its different playing techniques and its structure, it forms the foundation of a musical ensemble or orchestra. The most important step in academic research is to conduct a literature review and field survey on the research topic, because reviewing the studies in the literature related to their topic is necessary for researchers as a guide for their own research. This study aims to carry out a bibliographic analysis of the graduate theses and articles published worldwide on the double bass in the period 2016-2021. To this end, in order to guide researchers on the subject, graduate theses and articles listed in the YÖK National Thesis Center, Google Scholar and ProQuest Dissertations & Theses Global were examined. A total of 94 graduate theses and articles published worldwide on the double bass in the period 2016-2021 were examined. In classifying the theses and articles examined, a bibliographic analysis was carried out according to the criteria of “year of publication”, “author’s surname”, “type of publication” and “country of publication”. According to the findings, the bibliographic analysis by year of publication shows that the largest number of graduate theses and articles were published in 2018. By type of publication and by country of publication, the largest number of master’s theses were produced in the United States. The finding that Türkiye ranks second worldwide in the number of graduate theses and articles published on the double bass also represents an important point for music education and double bass education in Türkiye.
Keywords: Double Bass, Bibliography, Graduate Theses, Articles, Double Bass Education
Kaynakça
Akkor, H. Özgür. Konservatuvarlarda Verilmekte Olan Kontrbas Eğitiminde Çağdaş Türk Kontrbas Müziği Eserlerinin Yeri ve Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi, 2009.
Al, Umut ve Tonta, Yaşar. “Atıf Analizi: Hacettepe Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü Tezlerinde Atıf Yapılan Kaynaklar”. Bilgi Dünyası 5.1 (2004): 19-47.
Biber – Öz, Nesrin. “Müzik Öğretmeni Yetiştiren Kurumlarda Orkestra – Oda Müziği Eğitiminde Yaylı Çalgıların Yeri ve Önemi”. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi 14.1 (2001): 93 – 99.
Çilden, Şeyda. “Müzik Öğretmeni Yetiştirme Sürecinde Çalgı Eğitiminin Nitelik Sorunlarının İrdelenmesi”. Ed. Ayşegül Atak Yayla ve Fatih Yayla. Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı: 26–28 Nisan 2006. Denizli: Pamukkale Üniversite Eğitim Fakültesi Yayınları, 2006, 542–548.
Demirbatır, Rasim Erol ve Acar, Sibel. “İtalyan Bestecilerin Modern Dönem Kontrbas Eserleri Üzerine Bir Araştırma”. Art–E Sanat 12.24 (2019): 339-358.
Dökmeci, Sela Can. Viyolonun Kontrbasa Evrilirken Geçirdiği Yapısal ve Sanatsal Gelişim Sürecinin İncelenmesi. Yayımlanmamış sanatta yeterlilik tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi, 2018.
Ergan, Mehmet Salih. Türkiye Müzik Bibliyografyası: Kitaplar – Notalar (1929 – 1993). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi, 1994.
Lohse, Jonas. The Double Bass Book: 400 Years of Low Notes (English Edition). New York: Lohse & Jonas Verlag, 2021.
Say, Ahmet. Müzik Tarihi. İstanbul: Müzik Ansiklopedisi, Yayınları 1997.
Taş, Fırat. “Yaylı Çalgılar Eğitiminde Entonasyonu Geliştirmeye Yönelik Kullanılan Üç Yöntemin Karşılaştırılması”. İdil Sanat ve Dil Aralık Dönemi, 76 (2020): 1802–1820.
Tuna, Almila. “Müzik Bibliyografyası Bağlamında 2000 – 2017 Yılları Arasında Yapılmış Lisansüstü Tezler ve Yöntemleri”. Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı 11 (2017): 125–133.
Uçan, Ali. İnsan ve Müzik İnsan ve Sanat Eğitimi: Temel Kavramlar – İlkeler – Yaklaşımlar ve Türkiye’de Cumhuriyet’in İlk Yetmiş Yılındaki Durum. İstanbul: Müzik Ansiklopedisi Yayınları, 1994.
Yalçınkaya, Begüm, Aytemur – Öz, Begüm, Eldemir, A. Can ve Sönmezöz, Feyza. “Müzik Öğretmeni Adaylarının Bireysel Çalgı Dersine Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi”. Turkish Studies International Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 92 (2014): 1583 – 1595.
Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2000.

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2023 Sanat Eğitimi Dergisi
