Anahtar Kelimeler
Şan
Ses Tekniği
Müzik eğitimi kurumları
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
İnsanlığın iki milyon yıllık geçmişi olduğu düşünüldüğünde tarih boyunca sesleri algılayıp çözümleyerek değerlendirmiş, zaman içerisinde bunları bir anlatım biçimine dönüştürmüş ve hareket, jest ve mimiklerle kendini ifade etmeye çalışmıştır. Önceleri sözcükler ve sesler arasında iş birliği kurmuş ve iletişim metotlarını türetmiş, daha sonraları ise müziğe başvurarak sesini eğitmek ve geliştirmek yollarını aramış, yüzyıllar boyu süren çabaların ve aşamaların sonunda da, ses tekniği ve eğitim metotlarını geliştirerek günümüze ulaştırmıştır. İnsan yaşamında bu denli öneme sahip olan müzik de her alan gibi eğitimle desteklenmekten eksik kalmıştır. Bu durum insanlara seslerinin eğitilmesi ve terbiye edilmesi gerektiğini öğretmiştir. İnsanlığın var oluşundan bu yana seslerini eğitme konusundaki çabaları birçok millet tarafından farklı girişimlerle çeşitlenmiştir. İlk şan çalışmalarının 4. yüzyıldan itibaren başladığı ve 16. yüzyılda opera sanatının doğuşu ile ses eğitimi konusunun daha da önem kazandığı söylenebilir. Betimsel olarak gerçekleştirilen bu araştırma ile ülkemizde ses eğitiminin günümüzde farklı eğitim kurumlarında nasıl işlendiği, içeriğinin neye göre belirlendiği, eksikliklerinin neler olduğu ve alınması gereken önlemlerin neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ses eğitiminin günümüzde yer aldığı kurumlar olan eğitim fakülteleri müzik öğretmenliği bölümleri, devlet konservatuvarı opera-şan ve Türk müziği bölümleri, güzel sanatlar fakülteleri, örneklemini ise ses eğitimi alanında uzman öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmada araştırmacı tarafından oluşturulan ve açık uçlu sorulardan oluşan yapılandırılmamış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda Batı içerikli ses eğitimi derslerinde ana dilimizde okutulacak eserlerin az olduğu ve bireysel ders saatinin yetersiz olduğu ortaya çıkmıştır. Eğitim Fakülteleri Müzik Bölümleri ve Güzel Sanatlar Fakültelerinde YÖK tarafından belirlenen ortak müfredat oluşturulduğu belirtilmiştir. Ancak ses eğitimcilerinin çoğunun müfredata uymak yerine kendi eğitim sistemini oluşturarak hocasından gördüğü gibi öğrencilerini yetiştiriyor olması da çıkan sonuçlar arasındadır. Türk müziği bölümlerinde ise bireysel ses eğitimi dersi ve ders saati genel bir müfredata sahip değildir. Her kurum kendi müfredatını oluşturmuş ve kendi belirlediği kadar ders saati olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Abstract
Considering that humankind has a history of two million years, human beings have throughout history perceived, analyzed and evaluated sounds, transformed them over time into a form of expression, and tried to express themselves through movements, gestures and facial expressions. At first, they established a connection between words and sounds and derived methods of communication; later, they turned to music in search of ways to train and develop the voice and, at the end of efforts and stages lasting centuries, developed vocal technique and training methods and brought them to the present day. Like every other field, music, which is of such importance in human life, has needed the support of education. This has taught people that their voices need to be trained and disciplined. Since the beginning of humanity, efforts to train the voice have been diversified by many nations through different initiatives. It can be said that the first singing (şan) studies began in the 4th century and that voice training gained even greater importance with the birth of opera in the 16th century. This descriptive study aimed to determine how voice training is taught today in different educational institutions in Turkey, how its content is determined, what its shortcomings are and what measures need to be taken. The study group consists of the institutions in which voice training is offered today, namely the music teacher education departments of faculties of education, the opera-singing and Turkish music departments of state conservatories and faculties of fine arts, while the sample consists of instructors who are experts in the field of voice training. An unstructured interview form consisting of open-ended questions developed by the researcher was used in the study. The findings revealed that in voice training courses with Western content there are few works to be sung in the mother tongue and that individual lesson hours are insufficient. It was stated that a common curriculum set by the Council of Higher Education (YÖK) has been established for the music departments of faculties of education and for faculties of fine arts. However, another result is that most voice educators, instead of following the curriculum, create their own educational system and train their students in the way they were trained by their own teachers. In Turkish music departments, on the other hand, there is no common curriculum for the individual voice training course and its lesson hours. It was concluded that each institution has created its own curriculum and has as many lesson hours as it has determined itself.
Keywords: Voice training, Singing, voice technique, music education institutions
Kaynakça
Aycan, K. (2005). Opera Sanatına Yönelik Ses Eğitiminde Sesin Oluşumu ve Fiziksel Özelliklerinin İncelenmesi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Behar, C. (1993). Zaman, Mekân, Müzik- Klasik Türk Musikisinde Eğitim ( Meşk), İcra ve Aktarım, AFA Yayınları, İstanbul.
Çevik, S. (1997). Koro Eğitimi ve Yönetim Teknikleri, Doruk Yayınları, Ankara.
Çevik, S. (2006). Müzik Öğretmenliği Eğitiminde Ses Eğitimi Alan Derslerinin Müzik Öğretmenliği Yeterlikleri Yönünden Değerlendirilmesi, Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Denizli.
Egüz, S. (1980). Toplu Ses Eğitimi 1, Ayyıldız Matbaası, Ankara.
Özcan, Ö. A. (2010). Geleneksel Türk Sanat Müziğinde Uygulanan Ses Eğitimi Yöntemlerinin İncelenmesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
Patton, M. Q. (1987). How to use qualitative methods in evaluation. Newbury Park, CA: Sage.
Perçin, Y. (1999). Üç Büyük Kentimizde Çok Sesli Çocuk Koroları ve Müzik Eğitimimiz, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Şenkibar, Z. F. (1999). Türkiye’ de Eğitim Fakülteleri Müzik Eğitimi Bölümlerinde Bireysel Söyleme Derslerinde Öğretilen Eserlerin Antolojisi, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı, Denizli.
Şenyayla, R. S. (2006). Afyon Kocatepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Klasik Türk Müziği Bölümü Ses Eğitimi Dersinde Uygulanan Ses Araştırmalarının İncelenmesi, Afyonkarahisar.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Sanat Eğitimi Dergisi