Keywords
visual design
graphic design
How to Cite
Abstract
The purpose of this paper is to obtain the opinions of teachers concerning the visual design of course books and to develop recommendations regarding the visual design of course books accordingly. The interview method, one of the qualitative research methods, has been used in this study. The data obtained have been analyzed with the content analysis technique. The study group of this research is composed of 44 Turkish and classroom teachers working in different provinces throughout Turkey during the 2014-2015 academic year. At the end of the research, it has been determined that the course books of students in the 9-10 age group should have a clear and understandable page layout and that their visuals should be created by specialists in a qualified manner and in accordance with the content. In addition, the teachers have recommended that the course book “should be a witty, colorful, plain and entertaining book in unique dimensions, with blank spaces on its pages to take notes”.
Öz
Bu araştırmanın amacı, ders kitaplarının görsel tasarımına yönelik öğretmenlerin görüşlerini almak ve buna göre ders kitaplarının görsel tasarımı ile ilgili öneriler geliştirmektir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 eğitim öğretim yılında Türkiye genelinde farklı illerde görev yapan 44 Türkçe ve sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Sonuç olarak; 9-10 yaş grubundaki öğrencilerin ders kitabının, açık ve anlaşılır sayfa düzenine sahip olması, görsellerinin uzmanlar tarafından nitelikli ve içeriğe uygun olarak oluşturulması gerektiği bulunmuştur. Ayrıca öğretmenler ders kitabının; “özgün ebadı olan, sayfada yazı yazılabilecek boş alanları bulunan, esprili, renkli, yalın ve eğlenceli bir kitap olmasını” önermişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Ders kitabı tasarımı, görsel tasarım, grafik tasarım
References
Alkan, C. (1979). Eğitim Ortamları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları, No:85, Ankara.
Alkan, C. (1995). Eğitim Teknolojisi. Ankara:Atilla Kitabevi.
Alpan, G. B. (2004). Ders Kitaplarındaki Grafik Tasarımın Öğrenci Başarısına ve Derse İlişkin Tutumlarına Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Ankara.
Alpan, G. B. (2008). Ders Kitaplarındaki Metin Tasarımı, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 107-134.
Atmaca, A. E. (2006). İlköğretim Ders Kitaplarında Görsel Tasarım ve Resimleme, Milli Eğitim Dergisi, Sayı:171, 318-328.
Baş, B. (2002). 4306 sayılı sekiz yıllık İlköğretim kanununun kabulünden sonra İlköğretim kurumlarının altıncı sınıflarında okutulan Türkçe ders kitapları üzerine bir inceleme. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Becer, E. (1996). İletişim ve Grafik Tasarım, Ankara: Dost Yayınevi.
Büyükalan, S. (2003). Konu Alanı Ders Kitabı İnceleme Kılavuzu Sosyal Bilgiler, (Ed. Cemalettin Şahin), Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
Demirel, Ö. ve Kıroğlu, K. (2008). Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi. Ankara: Pegem A Yayınları.
Erkan, A. (1998). Hayat Bilgisi Ders Kitaplarında Resimleme ve Metin İlişkisi. Yayımlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Erkmen, N. (1996). Çağdaş Bir Ders Kitabı Nasıl Olmalı? Ders Kitabını Mükemmel Yapan Nitelikler. Türkiye ve Almanya’da İlköğretim Ders Kitapları Sempozyumu, No:11. Ankara: Türk-Alman Kültür İşleri Kurulu Yayın Dizisi.
Garofalo, K. M. (1988). Typographic Cues As Aid To Learning From Textbooks. Visible Language, 22(2), 273-297.
Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M. ve Uçuş, Ş. (2011). İlköğretim Birinci Kademe Öğrencilerine Yönelik Çocuk Kitaplarının, İçerik, Resimleme ve Fiziksel Özellikleri Açısından İncelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 36 (160), 250-265.
Gürkan, T. ve Gökçe, E. (2000). İlköğretim İlkokuma-Yazma Kitaplarının İncelenmesi. S. Sever (Ed.). 1. Ulusal Çocuk Kitapları Sempozyumu Sorunlar ve Çözüm Yolları (51-66). A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi ve Tömer Dil Öğretim Merkezi Yayınları No:1, Ankara.
Hartley, J. (1996). Text design. In D. H. Jonassen (Ed.) Handbook of research for educational communications and technology. Prentice Hall. 795-817.
İçmeli, M. (1996). Türkiye’de İlköğretim Kitaplarında Fiziksel Yapı, Tasarım ve İllüstrasyon Sorunları, Sayı: 11. Ankara: Türk –Alman Kültür İşleri Kurulu Yayını.
İşcan, A. (2004). Türkçe ders kitaplarında yer alan edebi metinlerin öğrencilere estetik zevk kazandırmadaki rolü. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi. Erzurum.
Kara, C. (2012). Çocuk Kitabı Seçiminde Resimlemelerle İlgili Olarak Ebeveynin Dikkat Etmesi Gereken Başlıca Unsurlar. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1 (1), 225-232.
Karatay, H. ve Pektaş, S. (2012). Türkçe Ders Kitaplarının İncelenmesine Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10, 183-204. http://dx.doi.org/10.14520/adyusbd.315.
Karasar, N. (2004). Bilimsel Araştırma Yöntemi, (Onüçüncü Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Keser, H. (2004), İlköğretim 4. sınıf bilgisayar ders kitaplarının görsel tasarım ilkelerine göre değerlendirilmesi, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt2, Sayı3.
Kılıç, A., Seven, S. (2007). Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Kula, O. B. (1988). Ders Kitabının Yapımında Gözetilen Bilim, Kuramsal ve Didaktik Çerçeve, ÇÜ Eğitim Fakültesi Dergisi 2.1, 97-107.
Ocak, G., Beydoğan, H.Ö. (2005). İlköğretim Okulları 3. Sınıf Hayat Bilgisi Ders İçeriğinin Amaçlarla Tutarlılık ve Öğrenci Seviyesine Uygunluk Açısından Yeterlilik Düzeyi. G.Ü. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi. 6 (1) 109- 132.
Petterson, R. (1993). Visual information. Educational Technology Publications Englewood Cliffs, New Jersey 07632.
Sürmeli, K. ve Kaptan, A. Y. (2011). Çocuk Dergilerinin Grafik Tasarımı. 3. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu(5-7 Ekim 2011) Bildirileri, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 577-584.
Şahin, M. (2012), Ders Kitaplarının Mesaj Tasarımı İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 13, Sayı 3, -154.
Taşdemir, M. (2010). Ders Kitaplarının Kullanımında Anlama Stratejilerinin Kullanımı İle Başarı Arasındaki İlişki Üzerine Bir Durum Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(4), 913-947.
Tor, H. (2003). İlköğretim Öğrencilerinin Bilgi Teknolojilerinden Yararlanma Düzeyleri üzerine Bir Araştırma. The Turkish Online Journal of Educational Technology. JOJET. 3. (1). Article16.
Tosun, C. Doğan, R. ve Korkmaz, A. (2001). Konu Alanı Ders Kitabı İnceleme Kılavuzu. Ankara:Nobel Yayınları.
Ünsal Y. Güneş, B. (2003). İlköğretim 6. Sınıf Fen Bilgisi Ders Kitabının Fizik Konuları Yönünden İncelenmesi, GÜ Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 23, Sayı 3. 115-130.
Uluğ, F. (1991). Okulda Başarı, Ankara: Remzi Kitapevi.
Yalın, H. İ. (1996). Ders Kitaplarının Değerlendirilmesi. 6. Millî Eğitim Sempozyumu, Kütahya.
Yalın, H. İ. (1996a). Ders Kitapları Tasarımı. Millî Eğitim Dergisi. Sayı: 132, 61-65.
Yalın, H. İ. (2002). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Nobel Yayın-Dağıtım.
Yıldırım A., Şimşek, H. (2004). Nitel Araştırma Yöntemleri. (Dördüncü Baskı). Ankara: Seçkin Yayınevi.
Yıldız, R. (2004). Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme. Konya: Nobel Yayın Dağıtım.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2016 Sanat Eğitimi Dergisi