Abstract
Considering the historical development of the zurna and its place in the sociocultural life of the Turkish people, it can be seen that it has a corresponding meaning in the life of every stratum of the state and society. In view of the idea that the cultural richness of Turkey's geography is one of the most important factors triggering regional and local instrument diversity, the zurna played in the Thrace (Trakya) region in northwestern Turkey has acquired a distinctive style over the course of history. This study aims to reveal the ornaments used in kaba zurna performance in the city centre of Kırklareli, which is regarded as an important performance centre in the Thrace region. The qualitative research method and the field research model were used in the study, and literature review and document analysis techniques were employed to obtain the data. The population of the study consists of the kaba zurna performers living in the city centre of Kırklareli, and the sample consists of five randomly selected kaba zurna performers (Yusuf Ihnalı, Hüseyin Ihnalı, Vedat İlan, Naci Peri and his son Naci Peri). During two scientific field trips to the city centre of Kırklareli on 04-12-2017 and 17-03-2018, one-to-one interviews were conducted with the five kaba zurna performers, and their taksim performances, which were thought to contain data on the local kaba zurna performance style, were recorded. In the data analysis stage, the recordings were analysed and the findings on the ornaments used in kaba zurna performance were interpreted. In conclusion, it was found that the çarpma (grace note) ornamentation technique is preferred mostly in descending melodic patterns and that, in terms of its location, it is applied intensively by all performers on the dügâh perde (pitch) because it makes the sense of the final (karar) more dominant.
Öz
Zurna sazının tarihsel gelişimine ve Türk insanının sosyokültürel yaşantısındaki konumuna bakıldığında devletin ve toplumun her bir tabakasının yaşamında karşılığı olan bir anlamı olduğu görülür. Türkiye coğrafyasının kültürel zenginliğinin bölgesel ve yöresel saz çeşitliliğini tetikleyen en önemli faktörlerden biri olduğu düşüncesi ile Türkiye’nin kuzeybatısında yer alan Trakya bölgesinde icra edilen zurna sazı tarihsel süreç içerisinde kendine özgü bir üslup kazanmıştır. Bu çalışmada, Trakya bölgesinde önemli icra merkezi olarak kabul edilen Kırklareli il merkezinde icra edilen kaba zurna icrasında kullanılan süslemelerin ortaya konulması hedeflenmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve alan araştırması modeli kullanılmış, verilerin elde edilmesinde kaynak tarama ve doküman inceleme tekniklerine başvurulmuştur. Kırklareli il merkezinde yaşayan kaba zurna icracıları çalışmanın evrenini, tesadüfi olarak seçilen beş kaba zurna icracısı da (Yusuf Ihnalı, Hüseyin Ihnalı, Vedat İlan, Naci Peri ve oğlu Naci Peri) çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Kırklareli il merkezine 04-12-2017 ve 17-03-2018 tarihlerinde iki defa düzenlenen bilimsel seyahatler doğrultusunda beş kaba zurna icracısı ile birebir görüşmeler yapılmış, icracıların yöredeki kaba zurna icra üslubuna ait verileri barındırabileceğine ilişkin taksim icraları kayıt altına alınmıştır. Elde edilen kayıtlar verilerin analizi aşamasında tahlil edilerek kaba zurna icrasında kullanılan süslemelere dair bulgular yorumlanmıştır. Sonuç olarak, çarpma süsleme tekniğinin daha çok inici ezgi kalıplarında tercih edildiği, bölgesi bakımından ise karar hissiyatının daha baskın hissettirilmesi nedeni ile dügâh perdesi üzerinde tüm icracılar tarafından yoğun düzeyde uygulandığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kaba Zurna, Kırklareli İli, Süslemeler
References
BALOĞLU, B. (2009). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemi. 4.Baskı, İstanbul Der Yayınları.
BAYDÜ, U. (2016). Müzik Terimleri Sözlüğü. 1. Baskı. İstanbul. Akıl Fikir Yayınları.
BÜYÜKÖZTÜRK, Ş. Çakmak, E, K.Akgün, E, Ö. Karadeniz, Ş. Demirel, F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 18. Baskı, Ankara. Pegem Akademi Yayınları.
GAZİMİHAL, M. R. (1961). Musiki Sözlüğü. 1. Baskı. İstanbul. Milli Eğitim Basımevi,
GÖNÜL, M. (2010). Nevres Bey’in Ud Taksimlerinin Analizi Ve Ud Eğitimine Yönelik Alıştırmaların Oluşturulması. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Entitüsü, Konya.
HATİPOĞLU, V. (2009). Cemil Bey’in Kemençe İcrasında Kullanmış Olduğu Süslemeler. Ankara. Dergipark, Sayı:22
HATİPOĞLU, V. (2013). Rast Makamındaki Kâr-ı Nâtık Eserlerinden Oluşturulan Seyr-İ Nâtık Örneğinin Keman Öğretiminde Kullanılabilirliğinin Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara.
KAÇAR, YAHYA, G. (2005). Geleneksel Türk Sanat Müziği’nde Süslemeler ve Nota Dışı icralar. Ankara,Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 25, Sayı:2
KAPTAN, S. (1983). Bilimsel Araştırma Teknnikleri Ve İstatitik Yöntemleri. Ankara. Tekışık Matbbaası Rehber Yayınevi.
MAYRING, P. (2011). Nitel Sosyal Araştırmaya Giriş. 1. Baskı, Ankara. ( A. Gümüş, M. S. Durgun, Çev.) Bilgesu Yayıncılık.
ÖZBİLEN, Ö. (2007). Fasıl Şarkıcılığı Açısından Türk Makam Müziği’nde Süslemeler, Sanatta Yeterlilik Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
SAY, Ahmet. (2005). Müzik Ansiklopedisi. 1. Baskı , (3. Cilt). Ankara. Müzik Ansiklopedisi yayınları.
SAY, Ahmet. (2005). Müzik Ansiklopedisi. 1. Baskı , (1. Cilt). Ankara. Müzik Ansiklopedisi yayınları.
SÖNMEZ, V, ve ALACAPINAR, F. G. (2013). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 2. Baskı, Ankara. Anı Yayıncılık.
UÇAN, A. (2000). Geçmişten Günümüze Günümüzden Geleceğe Türk Müzik Kültürü. 1. Baskı, Ankara. Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
ÜSTDAL, M. ve KURAL, G. (1997). Bilimsel Araştırma Nasıl Yapılır Nasıl Yazılır. 1. Baskı, İstanbul. Beta Basım Yayım Dağıtım.
VURAL, G. F. (2011). İslamiyetten Önce Türklerde Kültür ve Müzik. 1.Baskı Konya. Çizgi Kitabevi Yayınları.
YÜRÜK, Ü. (2001). Kaba Zurnanın Türk Müziğindeki Yeri Ve Önemi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2019 Sanat Eğitimi Dergisi
