Turgunbai Sadykov: The Leader of Kyrgyz Sculpture Art With His Identity as an Artist and an Art Educator

Abstract

Judging by the available data, Kyrgyz sculpture has developed more slowly than painting and the graphic arts among the plastic arts. Considering the qualitative and quantitative data from the 1930s to the present, it can be said that Kyrgyz sculpture has taken shape around particular artists. In the 1930s, the Hungarian sculptor Laslo Mesarosh, who was living in Bishkek, established the first sculpture workshop in Central Asia, and O. Manuylova, V. Puzyrevsky, N. Lodiagin and G. Tupy followed him. These artists, who can be described as the first generation of Kyrgyz sculpture, produced small-scale and monumental sculptures that adhered to the realist Russian sculptural tradition and emulated the figure.

By the 1960s, a new generation of young artists, like the first-generation sculptors, delved deep into Kyrgyz culture and continued to produce original works in the search for a national identity in Kyrgyz art. While this search remained more limited for artists such as A. Mukhutdinov, V. Shestopal and D. Kheizde, Z. Khabibulin and T. Sadykov took a pioneering stance in the search for national identity and its aesthetic expression by turning to forms that are more complex in plastic terms.

Real human images, figures of science and culture, and workers of various professions were embodied by Sadykov in plastic forms and turned into works bearing the traces of the creative personality of an artist nourished by a deep cultural memory. Beyond his identity as an artist, Turgunbai Sadykov served as rector of the Frunze Higher Art College, founded under his name in 1991, and for many years as president of the National Academy of Arts of the Kyrgyz Republic. Through the administrative and educational mission he undertook in the Kyrgyz art education system, he played an important role in training young artists and in the development of the country's art education up to the present day.

This research focuses on the identity as an artist and art educator of Turgunbai Sadykov, whose small-scale and monumental figure sculptures, which are of great importance for Kyrgyz sculpture, take the ancient and modern history of Kyrgyzstan as their subject and thus connect the past with the present and the present with the future. The study aims to present a general and comprehensive approach to the subject through inductive and descriptive analysis.

Öz

Kırgız heykel sanatı, mevcut verileri değerlendirildiğinde, plastik sanatların resim ve grafik alanlarına kıyasla daha yavaş bir gelişim göstermektedir. 1930’lardan günümüze süregelen nitel ve nicel verileri dikkate alındığında, Kırgız heykel sanatının belirli sanatçılar etrafında şekillendiği söylenebilir. 1930’larda Bişkek’te yaşamakta olan Macar heykeltıraş Laslo Mesarosh tarafından, Merkez Asya’nın ilk heykel atölyesi kurulmuş, O. Manuylova, V. Puzyrevsky, N. Lodiagin ve G. Tupy onu izlemiştir. Kırgız heykel sanatının ilk kuşağı olarak tanımlanabilecek bu sanatçılar, gerçekçi Rus heykel geleneğine bağlı ve figüre öykünen, küçük ve anıtsal ölçekli heykeller gerçekleştirmiştir. 1960’lara gelindiğinde yeni kuşak genç sanatçılar, ilk kuşak heykel sanatçıları gibi Kırgız kültürünün derinliklerine inerek, Kırgız sanatının ulusal kimlik arayışında özgün eserler üretmeye devam etmişlerdir. A. Mukhutdinov, V. Shestopal ve D. Kheizde gibi sanatçılar için bu arayış daha sınırlı gerçekleşmişken, Z. Khabibulin ve T. Sadykov, ulusal kimlik arayışı ve bunun estetik ifadesinde, plastik açıdan daha karmaşık formlara yönelerek öncü bir tavır sergilemişlerdir. Gerçek insan imgeleri, bilim ve kültür figürleri, farklı mesleklerden çalışanlar, plastik formlarda Sadykov tarafından somutlaştırılmış, derin kültürel bellekten beslenen sanatçının yaratıcı kişiliğinin izlerini taşıyan eserlere dönüşmüştür. Turgunbai Sadykov, sanatçı kimliğinin ötesinde, 1991'de kendi adına kurulan Frunze Yüksek Sanat Kolejinde rektörlük ve Kırgız Cumhuriyeti Ulusal Sanat Akademisi'nde uzun yıllar boyunca başkanlık yapmıştır. Kırgız sanat eğitimi sisteminde üstlendiği yönetici ve eğitimci misyonuyla genç sanatçıların yetiştirilmesinde ve ülkenin sanat eğitiminin bugünlere uzanan gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Bu araştırma, Kırgız heykel sanatı açısından önemi çok büyük olan, küçük boyutlu ve anıtsal ölçekli figür heykelleriyle, Kırgızistan’ın antik ve modern tarihini konu edinen, böylece geçmişle bugünü, bugünle geleceği bağlayan Turgunbai Sadykov’un, sanatçı ve sanat eğitimcisi kimliğine odaklanmıştır. Araştırmada tümevarımcı ve betimsel analiz yöntemi ile konuyla ilgili olarak genel ve kapsayıcı bir yaklaşımın ortaya konması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Turgunbai Sadykov, Kırgızistan, heykel, sanat eğitimi