Abstract
This study examines twelve artworks produced by contemporary Turkish ceramic artist Beril Anılanmert within the framework of the concept of transformation, which she has revisited in various forms over different periods and approached as an ongoing process. The primary aim of the research is to analyze how these works are interpreted through Jacques Derrida’s theory of deconstruction. Additionally, the study seeks to evaluate the artist’s original approaches that bridge the tension between traditional and modern understandings through her ceramic production process. The research employs document analysis, one of the qualitative research methods. This technique can also serve as an independent research method. A semi-structured interview form was used as a data collection tool. An online, open-ended interview was conducted with Beril Anılanmert using a form composed of eleven questions prepared by the researchers and refined with expert feedback. Furthermore, twelve of the artist’s works were analyzed within the scope of document analysis. The collected data were examined using content analysis, and the findings were interpreted through the lens of deconstruction theory. The results reveal that the artist, in line with the philosophy of deconstruction, transcends the functional and decorative nature of ceramics, transforming it into a medium of multi-layered narrative and intellectual interaction with the viewer. It is suggested that future studies evaluating the artist's other works through different theoretical frameworks and within the context of metaphorical expression would significantly contribute to the literature.
Öz
Bu araştırmada, çağdaş seramik sanatçısı Beril Anılanmert’in, farklı zamanlarda farklı biçimlerde yeniden ele aldığı ve bir süreç olarak değerlendirdiği dönüşüm kavramı çerçevesinde ürettiği on iki eseri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, bu eserlerin Jacques Derrida’nın yapıbozum kuramı çerçevesinde nasıl ele alındığını çözümlemektir. Ayrıca, sanatçının seramik üretim süreci üzerinden geleneksel ve modern anlayışlar arasındaki gerilime kazandırdığı özgün yaklaşımların değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Söz konusu teknik, bağımsız bir araştırma yöntemi olarak da kullanılabilmektedir. Veri toplama aracı olarak da yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Sanatçı Beril Anılanmert ile gerçekleştirilen açık uçlu internet görüşmesi, araştırmacılar tarafından hazırlanan ve uzman görüşleriyle şekillendirilen on bir sorudan oluşan bir form aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, sanatçının on iki eseri doküman analizi kapsamında değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; bulgular, sanatçının yapıbozum kuramı çerçevesinde yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda, sanatçının yapıbozum kuramının felsefesine uygun olarak gerçekleştirdiği eserler aracılığıyla seramiği işlevsel ve dekoratif bir nesne olmaktan çıkarıp, izleyiciyle çok katmanlı anlatı ve düşünsel etkileşim kuran bir ifade biçimine dönüştürdüğü görülmüştür. Yapılacak araştırmalarda, sanatçının diğer eserlerinin farklı kuramlar çerçevesinde değerlendirilmesi ve metaforik anlatım bağlamında incelenmesinin literatüre önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Seramik Sanatı, Beril Anılanmert, Yapıbozum, Dönüşüm, Postmodern Sanat
References
Alp, S., & Kürtoğlu, A. (2023). Türkiye Cumhuriyeti’nde çağdaş seramik sanatının gelişim süreci. N. Kırcı Çevik (Ed.), Sosyal bilimler üzerine araştırmalar-III içinde (ss. 211–257). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub97.c466
Alter-Muri, S., & Klein, L. (2007). Dissolving the boundaries: Postmodern art and art therapy. Art Therapy, 24(2), 82–86.
Anılanmert, B. (1994). Daha çok ateş 1942’den 1994’e Beril Anılanmert. A. Turay (Ed.), Daha çok ateş içinde (ss. 16–49). Çanakkale Seramik Sanat Yayınları.
Arslan, S. (2021). Postmodern sanatta negatif alan. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(11), 127–140. https://doi.org/10.55004/tykhe.999675
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Büyükünal, F. (1988, Mart). Beril Anılanmert ile söyleşi. Sanat Çerçevesi Aylık Sanat Dergisi, 72–74.
Canbolat, A. (2016). Amerika’da çağdaş seramik sanatının gelişiminde etkili olan akımlar. Sanat Dergisi, (29), 5–14. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunigsfd/issue/24331/257862
Cingöz, A., & Doğan, R. K. (2023). Mekânda tasarım ögesi olarak seramik pano kullanımında: Swissotel Grand Efes örneği. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 13(4), 878–899.
Creswell, J. W. (2017). Nitel araştırmalar için 30 temel beceri (H. Özcan, Çev.). Anı Yayıncılık.
Danabaş, N. (2023). 21. yüzyıl kil malzeme ile yapısöküm metodu üzerinden sanatçı ve yapıt okumaları. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 8(16), 68–89.
Erdal, O. (2024). Doğadan ilham: Biyomimikri ve seramik sanatının sentezi. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 14(4), 887–901. https://doi.org/10.7456/tojdac.1511526
Glendinning, S. (2014). Derrida (N. Örge, Çev.). Dost Kitabevi.
Gladston, P. (2004). Art history after deconstruction: is there any future for a deconstructive attention to art historical discourse? (Published doctoral dissertation) University of Nottingham, England.
Hopkins, D. (1945). Re-thinking the Duchamp effect. In A. Jones (Ed.), A companion to contemporary art since (ss. 145–163). Blackwell Publishing.
Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (24. basım). Nobel Akademik Yayıncılık.
Küçükalp, K. (2020). Jacques Derrida: Felsefenin dekonstrüksiyonu. Ketebe Yayınları.
Kırca, A. D., & Üstündağ, D. D. (2020). Mimari bağlamı değişen seramik panoların incelenmesi. Journal of Arts, 3(4), 291–312.
Köpüklü, M. (2018). Hititlerden etkilenen öncü çağdaş Türk seramik sanatçıları. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2528–2548. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.412799
Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology. Sage.
Krueger, R. S., & Casey, M. A. (2009). Focus groups: A practical guide for applied research (4. baskı). Thousand Oaks: Sage.
Labuschagne, A. (2003). Qualitative research: Airy fairy or fundamental? The Qualitative Report, 8(1), 100–103. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2003.1901
Lyotard, J.-F. (1994). Postmodern durum: Bilgi üzerine bir rapor. Vadi Yayınları.
Megill, A. (2021). Aşırılığın peygamberleri: Nietzsche, Heidegger, Foucault, Derrida (T. Birkan, Çev.). Metis Yayınları.
Mikics, D. (2019). Jacques Derrida kimdir? Entelektüel bir biyografi. Fol Yayınları.
Mutlu, H. S. (2016). Çağdaş kent mimarisinde seramik panolar ve inönü üniversitesi kongre ve kültür merkezi uygulaması. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(14), 1–12.
Naas, M. (2003). Taking on the tradition: Jacques Derrida and the legacies of deconstruction. Stanford University Press.
Nas, E., & Torun, S. (2023). Geleneksel sanatın değişimi ve sürdürülebilirliğine örnek: Çağdaş seramik tasarımları. Journal of Academic Social Science Studies, 16. https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=72359
Neuendorf, K. A., & Kumar, A. (2015). Content analysis. The International Encyclopedia of Political Communication, 1–10. https://www.researchgate.net/
Nejdet-Erzen, J. (1994). Seramikte eleştirinin şiiri. A. Turay (Ed.), Daha çok ateş içinde (ss. 76–83). Çanakkale Seramik Sanat Yayınları.
Perchuk, A. (2007). Time in mid-twentieth century ceramics. American Art, 21(1), 10–13. https://doi.org/10.1086/518289
Peterson, J., & Peterson, S. (1998). Seramik yapıyoruz (S. Çizer, Çev., 2009). Karakalem Kitabevi Yayınları.
Richards, K. M. (2014). Yeni bir bakışla Derrida (Z. T. Turner, Çev.). Kolektif Kitap.
Sarnıç, K. Ö. (2015). Çağdaş Türk seramik sanatında arkeolojik imgelem. Sanat Dergisi, (28), 37–46.
Schwartz, J. S. (1994). Canlılık ve güç. A. Turay (Ed.), Daha çok ateş içinde (ss. 84–87). Çanakkale Seramik Sanat Yayınları.
Seggie, F. N., & Bayyurt, Y. (2017). Nitel araştırma yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları (2. baskı). Anı Yayıncılık.
Sevim, S. S. (2007). Seramik dekorlar ve uygulama teknikleri. Yorum Sanat.
Smith, R. (2002). Peter Voulkos, 78, a master of expressive ceramics, dies. The New York Times. https://www.nytimes.com/2002/02/21/arts/peter-voulkos-78-a-master-of-expressive-ceramics-dies.html
Tansuğ, S. (1988). Bağ kütüğünün rüzgâra karşı verdiği savaş. A. Turay (Ed.), Daha çok ateş içinde (s. 95). Çanakkale Seramik Sanat Yayınları.
Uzuner, B. (1990). Türk çağdaş seramik sanatçılarının duvar tabakları [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/
Uzunoğlu, M. (2019). Yapıbozumcu çağdaş sanat pratikleri. YEDİ: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 21, 21–31.
Yayan, H. G., & Gökdemir, M. A. (2018). Mustafa Tunçalp ve Tufan Dağıstanlı seramiklerindeki kuş heykellerinin form, renk ve ek malzeme açısından değerlendirilmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 7(71), 303–318.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin.
Yılmaz, S. (2020). Traditional objects that source to contemporary Turkish ceramic art. Art-Sanat, (13), 417–441. https://doi.org/10.26650/artsanat.2020.13.0017
Yıldırım, Ö., & İşmen-Gazioğlu, A. E. (2024). Modern paradigmalardan postmodern paradigmalara: Değişim ve dönüşüm yolculuğunda terapötik uygulamalar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 16(4), 658–672. https://doi.org/10.18863/pgy.1393192
Yüksel-Aşan, O. (2019). Çağdaş seramik sanatında yapıbozum. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(54), 253–262. https://doi.org/10.7816/idil-08-54-17
Zohar, (2012). A. Smashing! Fragility, Deconstruction and Fragments in Contemporary [Ceramic] Art, Catalogue scan.
(Görsel 1, 2,3,4,5,6,7,8,9 ve 11): Anılanmert, B. (1994). Daha çok ateş. Çanakkale Seramik Sanat Yayınları.
Görsel 10 ve 12: https://www.anilanmert.com/beril/works-tr-tr/
(URL-1) Lesser, C. (2017, February 28). These 20 artists are shaping the future of ceramics https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-20-artists-shaping-future-ceramics Erişim tarihi 05.05.2024
(URL-2) Turner, C. (2016, May 27). Jacques derrida: deconstruction. https://criticallegalthinking.com/2016/05/27/jacques-derrida-deconstruction/ Erişim tarihi 05.04.2024
(URL-3) Lawlor, L. (2021, August 27). Jacques derrida, the stanford encyclopedia of philosophy. Edward N. Zalta & Uri Nodelman (eds.), URL = https://plato.stanford.edu/archives/sum2023/entries/derrida/ Erişim tarihi 05.04.2024
(URL-4) Wasserman, A. (2023, Jan 12). Peter Voulkos: Information, Resistance, Confrontation. https://abbywasserman.net/blog/peter-voulkos-information-resistance-confrontation Erişim tarihi 24.06.2024
(URL-5) Wang, S. (2018, June 6). Taoxichuan Ceramic Art Avenue Art Gallery presents Renqian Yang's exhibition "Construct Deconstruction". https://www.cafa.com.cn/en/news/details/8325605 Erişim tarihi 05.06.2024
(URL-6) Öztürk, Ö. (2018, 28 Ocak). Chimera, kimera (Yunan mitolojisi) https://ozhanozturk.com/2018/01/28/chimera-kimera-mitoloji/ Erişim tarihi 11.06.2024
(URL-7) Anılanmert, B. (2021, 29 Aralık). Beril Anılanmert'in seyir defteri [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=EdtAPElTesc&t=1s Erişim tarihi 10.05.2024
(URL-8) Jonge, C. (2024, March 9). Exploring nature-ınspired ceramic artists and their creations. https://crafty-clayworks.com/blogs/news/nature-inspired-ceramic-artists-1adresinden Erişim tarihi 05.06.2024
(URL-9) Kızılkaya, Ö. & Arslan, G. (2011, Ekim). [Söyleşi]. Beril Anılanmert: “sanatla hayatımı kazanacağımı biliyordum” http://tetrailetisim.com/kategori/tetra-blog/49352/beril-anilanmert-sanatla-hayatimi-kazanacagimi-biliyordum/ Erişim tarihi 13.07. 2024

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Sanat Eğitimi Dergisi
